Fasering en verlof

Wat is detentiefasering?

Detentiefasering betekent dat de vrijheden tijdens detentie stap voor stap worden uitgebreid als dat verantwoord is. Het idee erachter is dat een geleidelijke terugkeer de kans op herhaling verkleint. In de praktijk gaat het om zaken als deelname aan activiteiten, promotie binnen het regime, plaatsing op een beperkt beveiligde afdeling en verschillende vormen van verlof.

Of u in aanmerking komt, hangt onder meer af van uw gedrag, de risico's die worden ingeschat, uw strafrestant en de adviezen van de reclassering, het openbaar ministerie en soms de gemeente en het slachtoffer. Officiële en actuele informatie over regels tijdens detentie vindt u ook op dji.nl/justitiabelen.

Het detentie- en re-integratieplan

Voor gedetineerden wordt een detentie- en re-integratieplan (D&R-plan) opgesteld. Daarin staan de doelen waaraan u werkt: onderdak, werk en inkomen, identiteitsbewijs, schulden en zorg. Dat plan is belangrijk, want beslissingen over fasering en verlof worden er vaak op gebaseerd.

Soorten verlof

Verlof is er in verschillende vormen, elk met een eigen doel en eigen voorwaarden:

• Re-integratieverlof — verlof met een concreet doel dat aansluit bij uw re-integratiedoelen, bijvoorbeeld een sollicitatiegesprek, het regelen van huisvesting of een intake bij een zorginstelling. Dit kan kortdurend zijn of, in de laatste fase, langduriger.
• Incidenteel verlof — verlof voor een bijzondere gebeurtenis, zoals een uitvaart, een ziekenhuisbezoek of de geboorte van een kind.
• Strafonderbreking — het tijdelijk onderbreken van de straf om zwaarwegende redenen.

Aan verlof worden bijna altijd voorwaarden verbonden, zoals een verlofadres, een tijdstip van terugkeer, een contactverbod of een gebiedsverbod.

Afwijzing of intrekking van verlof

Een verlofaanvraag kan worden afgewezen, bijvoorbeeld vanwege het ingeschatte risico, een negatief advies van het openbaar ministerie, belangen van slachtoffers of nabestaanden, of incidenten tijdens detentie. Ook kan verlof worden ingetrokken of kunnen de voorwaarden worden aangescherpt.

Bij zo'n beslissing is onder meer van belang:

• of de beslissing voldoende concreet is gemotiveerd;
• of de feiten waarop de beslissing berust juist en actueel zijn;
• of uw belang is meegewogen tegenover het risico;
• of een minder vergaand alternatief mogelijk was, zoals begeleid verlof of extra voorwaarden.

Wat kunt u doen?

Welke route openstaat, hangt af van wie de beslissing heeft genomen. Gaat het om een beslissing van de directeur van de inrichting, dan kunt u in beginsel beklag indienen bij de beklagcommissie. Gaat het om een beslissing die namens de Minister of door DJI is genomen, dan loopt het via bezwaar en beroep bij de RSJ. Ook hier gelden korte termijnen — vaak zeven dagen. Bij spoed, bijvoorbeeld als het verlof al gepland stond, kan een schorsingsverzoek worden ingediend.

Deze pagina is geschreven vanuit de expertise van Mr. S.P.C. (Stan) Broekmans, gespecialiseerd in detentierecht bij Hameleers Antonides Advocaten. Heeft u een vraag over uw eigen situatie? Neem dan contact op; een eerste inschatting kost u niets.