Detentie-informatie

Soorten inrichtingen en regimes

Wie in voorlopige hechtenis zit, verblijft meestal in een huis van bewaring. Na een onherroepelijke veroordeling volgt doorgaans plaatsing in een gevangenis. Daarnaast bestaan er bijzondere voorzieningen, zoals afdelingen voor gedetineerden met psychische problematiek, inrichtingen voor stelselmatige daders en afdelingen met een hoger beveiligingsniveau.

Binnen een inrichting bestaan verschillende regimes. In een beperkt gemeenschapsregime brengt u meer tijd op cel door dan in een regime van algehele gemeenschap. Uw gedrag speelt een rol bij promotie en degradatie tussen programma's.

Dagprogramma en arbeid

Het dagprogramma bepaalt wanneer u kunt luchten, sporten, bezoek ontvangen, werken of deelnemen aan activiteiten. Arbeid is een vast onderdeel van detentie. Bent u het niet eens met een beslissing over uw dagprogramma, bijvoorbeeld uitsluiting van activiteiten, dan kan dat een beslissing zijn waartegen beklag openstaat.

Bezoek, bellen en post

• Bezoek — gedetineerden kunnen bezoek ontvangen volgens de regels van de inrichting. Bezoek moet meestal vooraf worden aangemeld. Bij bijzondere omstandigheden kan bezoek worden beperkt of onder toezicht plaatsvinden.
• Telefoneren — bellen kan op vaste momenten. Gesprekken met uw advocaat zijn vertrouwelijk; dat geldt niet voor gewone gesprekken, die kunnen worden opgenomen of beluisterd.
• Post — post kan worden gecontroleerd. Post van en aan uw advocaat en bepaalde instanties valt onder geprivilegieerde post en mag in beginsel niet inhoudelijk worden gelezen.

Straffen en maatregelen

De directeur kan een disciplinaire straf opleggen als u de regels overtreedt, bijvoorbeeld uitsluiting van activiteiten of plaatsing in een strafcel. Daarnaast bestaan ordemaatregelen, zoals afzondering of cameratoezicht; die zijn niet bedoeld als straf, maar ter bescherming van de orde, veiligheid of uw eigen gezondheid.

Voor beide geldt dat u in beginsel vooraf moet worden gehoord en dat u de beslissing schriftelijk en gemotiveerd hoort te ontvangen. Gebeurt dat niet, dan kan dat een reden zijn om te klagen.

Medische zorg

In elke inrichting is een medische dienst. U kunt via een sprekersbriefje een afspraak maken met de verpleegkundige of de inrichtingsarts. Bent u het niet eens met het medisch handelen, dan loopt de klachtroute in de regel eerst via een medisch bemiddelingstraject en daarna via een aparte beroepsmogelijkheid. Gaat het om een beslissing van de directeur rond zorg, dan kan beklag aan de orde zijn.

Waar kunt u terecht?

• Casemanager — voor uw D&R-plan, fasering, verlof en praktische zaken.
• Maandcommissaris — voor bemiddeling bij problemen in de inrichting.
• Beklagcommissie — voor klachten over beslissingen van de directeur.
• RSJ — voor beroep en schorsingsverzoeken.
• Advocaat — voor advies en bijstand in al deze procedures.

Deze pagina is geschreven vanuit de expertise van Mr. S.P.C. (Stan) Broekmans, gespecialiseerd in detentierecht bij Hameleers Antonides Advocaten. Heeft u een vraag over uw eigen situatie? Neem dan contact op; een eerste inschatting kost u niets.