Ordemaatregelen in detentie: bevoegdheid van de directeur en betekenis voor gedetineerden

Een ordemaatregel kan ingrijpen in het dagelijks leven van een gedetineerde. De directeur van een inrichting kan zulke maatregelen inzetten om de orde en veiligheid te handhaven. Daarbij is het belangrijk onderscheid te maken tussen een ordemaatregel en een disciplinaire straf.

De aangeleverde bron, het dossier *Ordemaatregelen* op Commissiesvantoezicht.nl, geeft hierover algemene informatie. Het is geen uitspraak van een Commissie van Toezicht. Er staan geen concrete klacht, beoordeling of beslissing in. Aan deze bron kan daarom niet worden ontleend of een bepaalde maatregel terecht is opgelegd.

Wat vermeldt de bron over ordemaatregelen?

Volgens het dossier is de directeur verantwoordelijk voor de orde en veiligheid binnen de inrichting. Om die verantwoordelijkheid te kunnen dragen, beschikt de directeur over verschillende bevoegdheden. De bron vermeldt dat de directeur daarvoor “disciplinaire straffen en ordemaatregelen” kan opleggen (bron: Commissiesvantoezicht.nl, dossier *Ordemaatregelen*).

Het dossier behandelt die bevoegdheden niet als hetzelfde onderwerp: disciplinaire straffen worden afzonderlijk besproken. Ook maakt de website onderscheid tussen het gevangeniswezen, de jeugd en ter beschikking gestelden. Voor de beoordeling van een maatregel is dus van belang binnen welke detentiesituatie deze is opgelegd.

Geen concrete beslissing van de Commissie van Toezicht

De beschikbare tekst is een overzichtspagina die verwijst naar verdere informatie over ordemaatregelen, wetgeving en jurisprudentie. Zij beschrijft niet waarom een directeur in een individueel geval heeft ingegrepen. Evenmin blijkt uit de tekst dat een Commissie van Toezicht een maatregel heeft goedgekeurd of afgekeurd.

Dat onderscheid is juridisch relevant. De algemene bevoegdheid om maatregelen op te leggen zegt op zichzelf nog niets over de rechtmatigheid van een concrete beslissing. Daarvoor moeten de maatregel, de aanleiding en de onderbouwing worden bekeken. De aangeleverde overzichtspagina biedt daarvoor onvoldoende gegevens.

Wat betekent dit voor gedetineerden en hun familie?

Wie met een ordemaatregel te maken krijgt, heeft voor een beoordeling vooral de concrete beslissing nodig. Verzamel daarom de beschikbare stukken en noteer wat er is gebeurd. Van belang zijn bijvoorbeeld de reden die de inrichting heeft gegeven, wat de maatregel inhoudt en welke gevolgen deze heeft voor de gedetineerde.

Ga ook na of de inrichting spreekt van een ordemaatregel of van een disciplinaire straf. Dat de gevolgen als bestraffend worden ervaren, maakt nog niet duidelijk welke bevoegdheid de directeur heeft gebruikt. Een advocaat kan aan de hand van de stukken beoordelen welke regels van toepassing zijn en of er aanleiding is om de beslissing aan te vechten.

Familieleden kunnen helpen door correspondentie en andere relevante informatie te verzamelen. Een algemene dossierpagina kan achtergrond bieden, maar vervangt geen beoordeling van de persoonlijke situatie.

Hulp bij een ordemaatregel

Heeft u of uw naaste te maken met een ordemaatregel in detentie? Neem dan contact op met mr. S.P.C. (Stan) Broekmans, gespecialiseerd in detentierecht bij Hameleers Antonides Advocaten, om de beslissing en de mogelijke vervolgstappen te laten beoordelen.

*Bron: Commissiesvantoezicht.nl, kennisdossier ‘Ordemaatregelen’, volgens de brontekst voor het laatst bijgewerkt in april 2024. De aangeleverde tekst bevat geen individuele uitspraak.*

Geschreven door Mr. S.P.C. (Stan) Broekmans, Hameleers Antonides Advocaten.