Kennisbank
Extra Beveiligde Inrichting (EBI)
De regels voor plaatsing in de EBI, contact met familie en advocaten, veiligheidsmaatregelen en bezwaar tegen plaatsing of verlenging.
De Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in PI Vught heeft het zwaarste beveiligingsniveau binnen het gevangeniswezen. Voor gedetineerden en hun familie betekent dit strenge controles en beperkte contactmogelijkheden. Sinds 1 november 2025 gelden aanvullende beperkingen, ook voor het contact met advocaten.
Gevangeniswezen: achtergrond en beveiligingsniveau
Na een toename van ontsnappingen werden eerst kleine extra beveiligde afdelingen ingericht. In 1993 opende de tijdelijke EBI in Vught; de definitieve inrichting volgde in 1997. Uit de tijdelijke en definitieve EBI heeft nooit een ontsnapping plaatsgevonden.
De EBI heeft 24 plaatsen. Uitbreiding met twaalf plaatsen in Vught is voorzien voor 2026. Daarnaast zijn EBI-plaatsen gepland in het Justitieel Complex Vlissingen, waarvan ingebruikname medio 2030 wordt verwacht.
Het hoogste beveiligingsniveau volgt uit artikel 13, eerste lid, onder d, Pbw. De Penitentiaire beginselenwet (Pbw) regelt rechten en plichten tijdens detentie. De EBI heeft eigen modelhuisregels. De directeur moet huisregels en wijzigingen binnen een maand ter goedkeuring aan de Minister sturen.
Wanneer kunt u in de EBI worden geplaatst?
Artikel 6 van de Regeling selectie, plaatsing en overplaatsing gedetineerden (Rspog) kent vier plaatsingsgronden:
- Extreem vluchtgevaar, gecombineerd met een onaanvaardbaar maatschappelijk risico door gevaar voor herhaling van ernstige geweldsmisdrijven.
- Onaanvaardbare maatschappelijke gevolgen van ontsnapping, waarbij het vluchtgevaar zelf minder zwaar weegt.
- Een vermoeden van levensbedreigende of andere zeer ernstige criminaliteit vanuit detentie, waardoor gevaar ontstaat voor de openbare orde of personen.
- Algemeen gevaar door de verdenking, veroordeling, omstandigheden van het misdrijf of persoonlijkheid, waardoor een onaanvaardbaar maatschappelijk risico bestaat.
Bij de laatste grond wordt dat gevaar in ieder geval aangenomen bij verdenking van of veroordeling voor deelname aan een criminele organisatie, als u daarin volgens de verdenking of veroordeling oprichter, leider of bestuurder bent. De organisatie moet gericht zijn op misdrijven waarop wettelijk twaalf jaar gevangenisstraf of meer staat. Daarbij wordt aangesloten bij artikel 140, derde en vierde lid, Wetboek van Strafrecht.
Besluitvorming en spoed
Vooraf adviseert de selectie-adviescommissie EBI, de SAC EBI (artikel 23 Rspog). Naast de algemene regels van artikelen 24 en 25 gelden de extra waarborgen van artikel 26 Rspog:
- Het voorstel bevat informatie van ten minste meldpunt-GRIP en het Openbaar Ministerie over vluchtgevaar, maatschappelijk risico of criminaliteit vanuit detentie.
- De selectiefunctionaris hoort u vóór het besluit. Uw tegenargumenten worden opgenomen in het selectieadvies.
- Zonder unaniem plaatsingsadvies is instemming van de divisiedirecteur Individuele Zaken nodig.
Bij onmiddellijk dreigende ontsnapping of ernstig gevaar voor personen of goederen mag vanwege spoed van deze procedure worden afgeweken.
Verlenging, beëindiging en overplaatsing
Jaarlijkse beoordeling
De selectiefunctionaris moet iedere twaalf maanden uit eigen beweging over verlenging beslissen. Elf maanden na plaatsing of de vorige verlenging maakt de directeur een schriftelijke gedragsrapportage. Via de SAC EBI wordt informatie van GRIP en het Openbaar Ministerie verzameld en beoordeeld.
De directeur bespreekt de rapportage met u voordat deze naar de selectiefunctionaris gaat. Bij een voorgenomen verlenging hoort de selectiefunctionaris u en legt uw bezwaren vast. Gedragsdeskundige informatie kan aanleiding geven tot advies van het Penitentiair Selectie Centrum.
Alle informatie en het voorgenomen besluit gaan vervolgens naar de SAC EBI. Zonder unaniem verlengingsadvies is opnieuw instemming van de divisiedirecteur Individuele Zaken nodig (artikel 26, derde en vierde lid, Rspog).
Anderhalf jaar strafrestant
Bij een resterende straf van anderhalf jaar of minder moet u in beginsel uit de EBI worden geplaatst. Artikel 26, vijfde lid, Rspog maakt uitzonderingen bij:
- uitlevering of dreigende uitlevering;
- een blijvend onaanvaardbaar maatschappelijk risico bij ontsnapping of door criminaliteit vanuit detentie;
- ontsnapping, een ontsnappingspoging, voortgezette criminaliteit of ernstige aantasting van de orde en veiligheid in het voorafgaande jaar;
- nog geldige informatie van GRIP of het Openbaar Ministerie over reëel vluchtgevaar of voortgezette criminaliteit.
Tussentijdse overplaatsing
Nieuwe feiten kunnen aanleiding zijn voor een overplaatsingsvoorstel van de directeur. De selectiefunctionaris kan hierover besluiten na instemming van de divisiedirecteuren Individuele Zaken en Gevangeniswezen en Vreemdelingenbewaring. De SAC EBI wordt achteraf geïnformeerd.
U kunt ook zelf overplaatsing vragen op grond van artikel 18 Pbw. Na afwijzing staat beroep open volgens artikel 72 Pbw. Een nieuw verzoek kan steeds zes maanden na een afwijzing worden gedaan.
Dagprogramma, arbeid en verlof
In het extra beveiligde gemeenschapsregime zijn gezamenlijke activiteiten mogelijk; daarbuiten verblijft u op cel. Groepen bestaan uit maximaal vier gedetineerden. Luchten, sport, lichamelijke oefening en recreatie vinden in beginsel gezamenlijk plaats. Om veiligheidsredenen wisselt het programma dagelijks.
Artikel 3, tweede lid, Penitentiaire maatregel (Pm) schrijft minimaal 42,5 uur basisprogramma per week voor, waaronder ten minste 22,5 uur activiteiten en bezoek. Als dat noodzakelijk is, kan een individueel regime gelden.
Artikel 47 Pbw geeft recht op deelname aan arbeid. De directeur moet werk beschikbaar stellen voor zover de detentie dat toelaat; beveiliging speelt daarbij mee. Bij ontbrekend werk voorzien de huisregels in betaling van 80% van het basisuurloon (€ 0,76). Volgens uitspraak 11/4434/GA ontstaat dit recht in beginsel de dag na de intake, wanneer het arbeidscontract is getekend maar werk ontbreekt.
Een penitentiair programma is uitgesloten (artikel 6, onder c, Pm), evenals re-integratieverlof (artikel 16 Rtvi). Incidenteel verlof is niet uitgesloten. Daarover beslist de Minister, niet de directeur (artikel 32 Rtvi). Vervoer gebeurt doorgaans door het Bijzondere Ondersteuningsteam; handboeien en een blinderingsbril kunnen worden gebruikt.
Bellen, bezoek en post
Contact met familie
Sinds 1 november 2025 mag iedere EBI-gedetineerde eenmaal per week tien minuten bellen en één uur per week bezoek ontvangen. Telefoneren, bezoek en geldverkeer zijn alleen toegestaan met vooraf positief gescreende contactpersonen.
Voor bellen moeten contactpersonen, behalve advocaten, zich melden en identificeren op een aangewezen locatie. Binnen Nederland zijn hiervoor veertien DJI-locaties met aangewezen toestellen. Voor buitenlandse contacten gelden dezelfde voorwaarden én is toestemming van de Minister nodig. Telefoongesprekken worden maximaal vier maanden bewaard (artikel 23a Pm).
Bezoek moet vooraf worden aangevraagd. Bezoekers staan op een beperkte, gescreende bezoekerslijst. Per bezoekmoment is toegestaan:
- één meerderjarige bezoeker; of
- één minderjarige samen met één meerderjarige bezoeker.
Er is steeds toezicht; gesprekken worden opgenomen en beluisterd. Bezoek kan worden geweigerd. Tijdens bezoek zijn in beginsel alleen de officiële eenheidstalen van EU-lidstaten en kandidaat-lidstaten, Marokkaans, Surinaams en Papiamento toegestaan. Taalbeperkingen en de beschikbaarheid van vertalers kunnen ook contact per post belemmeren.
Bezoek zonder glazen wand
Voor de levenspartner en bloedverwanten in de eerste graad, zoals ouders en kinderen, is dit soms eenmaal per maand mogelijk. Daarbij gelden extra controles: bezoekers worden vooraf gefouilleerd. De gedetineerde wordt vóór en na het bezoek gefouilleerd en gevisiteerd en moet beide keren van kleding wisselen.
Verdere beperking door de Minister
De Minister kan communicatie tijdelijk sterk beperken bij aanwijzingen dat contacten worden gebruikt voor ernstige intimidatie of levensbedreigende activiteiten buiten de inrichting. Dat kan ook wanneer openbare orde of veiligheid mogelijk gevaar loopt.
De RSJ waarschuwde in zijn advies van 24 april 2025 voor algemene maatregelen met weinig ruimte voor maatwerk: daardoor kunnen gedetineerden onnodig onder een te zwaar regime vallen.
Contact met advocaten
Vertrouwelijk contact is sinds 1 november 2025 beperkt tot twee aangewezen rechtsbijstandverleners. U geeft hen op met het formulier ‘Aangewezen rechtsbijstandverlener’. De advocaat bevestigt zijn rol met vermelding van zijn BAR-nummer en stuurt het formulier terug.
Bij bijzondere omstandigheden kan een aangewezen advocaat met uw toestemming vervanging aanvragen bij de directeur-generaal van DJI. Voor een rechtszaak op een ander rechtsgebied kunt u een extra advocaat aanvragen wanneer de twee aangewezen advocaten onvoldoende deskundigheid hebben. Vertrouwelijk contact met de vervanger of extra advocaat is pas toegestaan na goedkeuring.
Advocatenpost
Vertrouwelijke, geprivilegieerde post van aangewezen advocaten mag worden uitgereikt. Controle op verboden voorwerpen mag in uw aanwezigheid plaatsvinden. Vertrouwelijke post van andere advocaten wordt met uitleg teruggestuurd. Hun niet-vertrouwelijke post mag wel worden uitgereikt, maar ook inhoudelijk worden gecontroleerd.
Cameratoezicht bij gesprekken
Fysieke advocatengesprekken worden voortdurend met een camera bekeken, zonder geluid. Meelezen in stukken of aantekeningen is niet mogelijk. Beelden worden direct na het gesprek verwijderd, behalve wanneer het gesprek wordt onderbroken en de directeur het wegens verhullende of intimiderende communicatie beëindigt. De deken van het arrondissement waar de advocaat kantoor houdt, wordt daarover geïnformeerd.
Controles en veiligheidsmaatregelen
Professionals zoals artsen, notarissen, reclasseringswerkers en geestelijk verzorgers werken bij contact met EBI-gedetineerden in tweetallen. Dit vierogenprincipe moet druk, dwang en bedreiging helpen voorkomen.
Uw identiteit wordt gecontroleerd bij binnenkomst en vertrek, ook rond transport, en in beginsel vóór en na bezoek. Dat kan met persoonsgegevens, een foto, vingerafdrukken of irisscan (artikel 28 Pbw). Minimaal eenmaal per jaar of bij sterk veranderd uiterlijk kan een nieuwe foto worden verlangd.
Fouilleren en visiteren
Artikel 29 Pbw maakt kledingonderzoek en lichaamsonderzoek mogelijk, onder meer rond binnenkomst, vertrek en bezoek of wanneer orde en veiligheid dat noodzakelijk maken. Fouilleren omvat kleding en meegevoerde voorwerpen. Visitatie omvat ook het uitwendig bekijken van lichaamsopeningen.
Stelselmatig visiteren is niet toegestaan. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde op 4 februari 2003 in de zaken Lorsé en Van der Ven dat de vaste visitatie bij wekelijkse celinspecties artikel 3 EVRM schond. De RSJ accepteerde later steekproefsgewijze controles, maar de voorzieningenrechter verlangde aandacht voor persoonlijke omstandigheden. Ook steekproefsgewijs visiteren maakt geen deel meer uit van het EBI-beleid.
Observatie op cel
Artikel 34a Pbw staat dag-en-nachtobservatie met een camera toe wanneer dat noodzakelijk is voor orde of veiligheid, ongestoorde uitvoering van detentie of bescherming van uw lichamelijke of geestelijke toestand. Ook mogelijke grote maatschappelijke onrust of ernstige schade aan internationale betrekkingen bij ontsnapping of gezondheidsschade kan een grond zijn.
Een besluit geldt maximaal twee weken en kan telkens met maximaal twee weken worden verlengd. Deze mogelijkheid wordt slechts bij hoge uitzondering gebruikt.
Bezwaar, beklag en beroep
Tegen plaatsing en verlenging zijn bezwaar volgens artikel 17 Pbw en beroep volgens artikel 72 Pbw mogelijk. Bij EBI-plaatsing kan de bezwaarprocedure worden overgeslagen op grond van artikel 17, vijfde lid, Pbw en artikel 26, eerste lid, onder b, Rspog.
De RSJ verlangt voldoende aanwijzingen voor de plaatsingscriteria. Een onaanvaardbaar maatschappelijk risico bij ontsnapping kan ook zonder aanwijzingen voor vluchtgevaar voldoende zijn. Bij langer verblijf wegen actualiteit, concreetheid, volledigheid en betrouwbaarheid van de informatie zwaarder. Dat volgt onder meer uit RSJ 6 juni 2013, 12/3910/GB: een eerder vastgesteld risico rechtvaardigt niet vanzelf blijvende plaatsing.
Tegen beëindiging van een advocatenbezoek kunt u schriftelijk beklag indienen bij de beklagcommissie, tot en met de zevende dag na kennisgeving. Bij beklag worden camerabeelden zes weken na de beklagtermijn verwijderd. U en de directeur kunnen binnen zeven dagen na ontvangst of mondelinge mededeling van de uitspraak beroep instellen. Dan blijven de beelden bewaard tot de dag na de beroepsuitspraak.
Wat betekent dit voor u?
Bespreek met uw advocaat op welke plaatsingsgrond uw verblijf berust en of de informatie nog actueel is. Gebruik het hoormoment om uw tegenargumenten te laten vastleggen. Bereid familiecontact vooraf voor: screening, bezoekaanvraag en een aangewezen bellocatie zijn voorwaarden. Houd bij advocatenkeuze en vervanging rekening met de vereiste aanwijzing en toestemming.
Let op
Deze pagina is geschreven vanuit de expertise van Mr. S.P.C. (Stan) Broekmans, gespecialiseerd in detentierecht bij Hameleers Antonides Advocaten. Heeft u een vraag over uw eigen situatie? Neem dan contact op; een eerste inschatting kost u niets.
Vragen over uw situatie?
Bel voor een gratis eerste inschatting of laat uw gegevens achter; u wordt zo snel mogelijk teruggebeld door een advocaat die gespecialiseerd is in detentierecht.