Afdeling voor Intensief Toezicht (Yoğun Gözetim Birimi)

Afdeling voor Intensief Toezicht (AIT), ek güvenlik önlemleri uygulanan ve iletişimin sıkı biçimde denetlendiği küçük bir cezaevi birimidir. Burada kalmanız günlük yaşamınızı, ailenizi ve avukatınızı etkiler. 1 Kasım 2025’ten bu yana ek yasal kısıtlamalar geçerlidir.

Cezaevi sistemi: AIT nedir?

AIT, yoğun gözetim altında tutulması gerekli görülen mahpusların bijzondere opvang (özel barındırma) kapsamında kalması için tasarlanmıştır. Uygulanan rejim, normal bir cezaevi birimi ile Extra Beveiligde Inrichting (EBI; Ek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu) arasındadır. AIT birimleri PI Leeuwarden (Leeuwarden Ceza İnfaz Kurumu), PI Krimpen aan den IJssel (Krimpen aan den IJssel Ceza İnfaz Kurumu), PI Arnhem (Arnhem Ceza İnfaz Kurumu), PI Alphen aan den Rijn (Alphen aan den Rijn Ceza İnfaz Kurumu) ve PI Sittard (Sittard Ceza İnfaz Kurumu) içinde bulunur.

Gözetimin amacı, mahpusların cezaevinden suç işlemeye devam etmesini, suç ağlarını genişletmesini veya başkılarına baskı yapmasını önlemektir. Ayrıca dışarıyla iletişimin daha iyi denetlenebilmesi amaçlanır.

Etkinlikler diğer birimlerden ayrı düzenlenir. Bu nedenle AIT’deki mahpuslar, diğer birimlerdeki mahpuslarla temas etmez. Bunun amaçlarından biri, mesaj veya talimat aktarılmasını önlemektir.

Kimler AIT’ye yerleştirilebilir?

Aşağıdaki konularda yüksek risk bulunması hâlinde yerleştirme mümkündür:

• başkalarının yardımıyla da olabilecek firar;
• cezaevinden ağır suçlar işleme;
• toplumsal düzeni ciddi biçimde bozabilecek, dışarıyla yasaklı temasları sürdürme.

Hedef grup, ağırlıklı olarak toplumun ve kurumların işleyişini zayıflatan suçları işleyen kişilerden oluşur. Ancak cezaevinden suç işlenmesini önlemek, yerleştirmenin tek olası nedeni değildir. Bu, RSJ (Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming; Ceza İnfazı ve Çocuk Koruma Kurulu) 17 Nisan 2023, 22/30865/GA kararından anlaşılır. RSJ’nin beroepscommissie (itiraz kurulu) birimi, cezaevinde tutulmaya ilişkin kararlar hakkındaki uyuşmazlıkları değerlendirir.

Kişiye özel bir gerekçe gerekir

Kararda, özellikle bu mahpus için AIT’ye yerleştirmenin neden gerekli olduğu açıklanmalıdır. RSJ, 1 Mayıs 2024 tarihli, 23/37388/GA sayılı kararında bunu vurgulamıştır.

Bu, daha önce GVM-maatregelen (firar veya toplum açısından risk oluşturan mahpuslara yönelik ek gözetim tedbirleri) uygulanmışsa da geçerlidir. Bu tedbirler tek başına AIT’ye yerleştirmeyi haklı kılmaz. Müdür, bunlara ek olarak AIT’deki daha yoğun gözetimin neden gerekli olduğunu açıklamalıdır.

AIT için “yüksek risk”, EBI için ise “son derece yüksek risk” ölçütü geçerlidir. RSJ’ye göre bu ayrım yeterince belirgin değildir. Yine RSJ’ye göre AIT’ye yerleştirmenin alt sınırı da belirsizdir.

Süre ve uzatma

Yerleştirme süresi on iki aydır. Bundan sonra selectiefunctionaris (yerleştirme kararlarından sorumlu görevli), sürenin her defasında on iki ay daha uzatılıp uzatılmayacağına karar verir.

RSJ bu sabit süreyi eleştirmekte ve en fazla on iki aylık bir süre önermektedir. Böylece yerleştirmenin ne kadar sürmesi gerektiğinin kişiye göre değerlendirilmesi için daha fazla alan oluşacaktır. Kısıtlamalar gerekli olmalı ve riskle orantılı olmalıdır.

RSJ, önerilen yerleştirme kuralları hakkında ayrıca şunları tavsiye etmiştir:

• yerleştirmeyi gerekli kılan risklerin daha somut tanımlanması;
• AIT’nin bijzondere opvang değil, uitgebreid beveiligde afdeling (güvenliği artırılmış birim) olarak sınıflandırılması;
• normal güvenlikli birime dönüşün nasıl mümkün olacağının açıkça düzenlenmesi;
• hem AIT hem de EBI yerleştirmeleri için tek bir selectieadviescommissie (yerleştirme konusunda görüş bildiren kurul) kullanılması.

Günlük program, manevi destek ve izin

AIT’de yemek yapma, spor, çalışma ve açık havaya çıkma imkânları vardır. Program normal birimlerdeki programa benzer, ancak etkinlikler mümkün olduğunca birimin kendi içinde yapılır.

Günlük program genel bir kuraldır. Normal koşullarda buna karşı beklag (karara karşı resmî şikâyet) yoluna başvurulamaz. Ancak kuralın üst düzey kanun veya mevzuata aykırı olması istisnadır. RSJ 22 Mayıs 2024, 21/24264/GA kararında böyle bir aykırılık saptanmamıştır.

Manevi destek

AIT’de etkinlikler daha kısa sürebilir. Manevi destek açısından Pbw’nin (Penitentiaire beginselenwet; cezaevinde tutulma sırasındaki hak ve yükümlülükleri düzenleyen temel kanun) 41. maddesi önemlidir.

RSJ 6 Şubat 2024, 23/33951/GA kararında beroepscommissie, yarım saatlik manevi destek sunulmasını kabul etmiştir. Bunu yaparken RSJ 13 Şubat 2023, R 20/7558/GA kararına atıfta bulunmuştur. Bu kararlara göre, olağan sürenin bir saat olması daha kısa bir sürenin kendiliğinden yetersiz olduğu anlamına gelmez.

Promoveren ve degraderen

Kanun değişikliğinden önce, RSJ’ye göre AIT’deki mahpuslar promoveren (daha fazla imkân sunan programa yükselme) yoluyla plusprogramma’ya (ek imkânlar sunan program) geçebiliyordu. Bu, RSJ 24 Mart 2022, 20/16514/GA ve RSJ 25 Ekim 2024, 24/42064/GA kararlarından anlaşılır.

Kanun değişikliğinden sonra bu konuda belirsizlik vardır. Güvenliği artırılmış rejimde promotie- en degradatiesysteem (üst programa yükselme ve alt programa düşürülme sistemi) uygulanmaz. Öte yandan AIT, bijzondere opvang olarak da sınıflandırılır; bu, kendiliğinden artırılmış güvenlikle aynı anlama gelmez. Sonuç, ilgili kurumun tahsis amacı ile güvenlik düzeyinin birleşimine bağlı olabilir. Beroepscommissie bu durum hakkında henüz karar vermemiştir.

Eindverlof yoktur

AIT’deki mahpuslar eindverlof (cezanın son döneminde verilen izin) kapsamı dışındadır. Bu, Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting (kurumdan geçici olarak ayrılma yönetmeliği) 33c maddesinin altıncı fıkrasının c bendinde belirtilmiştir.

1 Kasım 2025’ten bu yana telefon ve ziyaret

Pbw’de yapılan değişiklikten bu yana AIT’deki mahpuslar için sabit bir ek güvenlik tedbirleri paketi uygulanır.

Telefon görüşmeleri

Haftada üç kez onar dakika telefon görüşmesi yapabilirsiniz. Bu, Pbw’nin 40c maddesinin birinci fıkrasının b bendine dayanır. Kanun değişikliğinden önce haftada en fazla yedi kez onar dakikalık görüşmeye izin veriliyordu.

Olağan iletişim kişilerinin önceden güvenlik incelemesinden geçip onaylanmış olması gerekir. Görüşme sırasında belirlenmiş bir yerde bulunmalı, orada kayıt yaptırmış ve kimliklerini doğrulatmış olmalı ve belirlenmiş bir telefonu kullanmalıdırlar. Hollanda’da bunun için on dört DJI noktası belirlenmiştir. DJI, Dienst Justitiële Inrichtingen (Ceza İnfaz Kurumları İdaresi) anlamına gelir.

Yurt dışındaki kişilerle telefon görüşmeleri için aynı koşullar geçerlidir. Ayrıca Bakanın izni gerekir. Telefon görüşmesi için belirlenmiş bir yere gitme zorunluluğu avukatlar için geçerli değildir.

Ziyaret

Pbw’nin 40c maddesinin birinci fıkrasının a bendine göre haftada bir kez bir saat ziyaretçi kabul edebilirsiniz. Önceden bir saat asgari süreydi ve müdür daha fazla ziyarete izin verebiliyordu. Bu yetki kaldırılmıştır.

Her ziyaret saatinde şunlara izin verilir:

• aynı anda olmamak kaydıyla iki yetişkin ziyaretçi; veya
• bir yetişkin ziyaretçiyle birlikte bir reşit olmayan ziyaretçi.

Ziyaretçiler, ziyaret saati içinde birbirlerinin yerini alabilir. Bu, EBI’deki kurallardan farklıdır.

Aile ve diğer iletişim kişileri için güvenlik incelemesi

Ziyaret, telefon görüşmesi ve para gönderme veya alma için iletişim kurulacak kişinin önceden onaylanması gerekir. Müdür, polis ve DJI bünyesindeki Landelijk Bureau Inlichtingen en Veiligheid (Ulusal İstihbarat ve Güvenlik Bürosu) görüşünü aldıktan sonra karar verir.

İzin verilirse karar kural olarak bir yıl geçerlidir. Daha kısa bir süreye izin vermek için nedenler bulunabilir. Ret hâlinde karar altı ay geçerlidir. Bundan sonra yeniden güvenlik incelemesi istenebilir.

İletişim kurulacak kişi de cezaevinde kalmışsa

Hâlen cezaevinde bulunan biri, AIT’deki bir mahpusu ziyaret edemez, onunla telefon görüşmesi yapamaz veya mektuplaşamaz.

Kişi cezaevinden altı aydan daha kısa süre önce mi çıktı? Bu durumda da ziyaret ve telefon görüşmesi yasaktır. Yalnızca Bakan farklı bir karar verebilir.

Bakanın getirebileceği daha kapsamlı kısıtlamalar

Bakan, dışarıyla iletişimi geçici olarak çok kapsamlı biçimde kısıtlayabilir. Bunun için mahpusun iletişimini kurum dışında ciddi yıldırma veya hayati tehlike yaratan faaliyetler için kullandığına ya da kamu düzeni veya güvenliğinin tehlikeye girebileceğine ilişkin belirtiler bulunmalıdır.

RSJ, ağır tedbirlerin geçici olarak gerekli olabileceğini kabul eder. Ancak kişisel koşullar yeterince dikkate alınmadan uygulanan genel kısıtlamalara karşı uyarır. Bunlar, mahpusların gereksiz ölçüde ağır bir rejime tabi tutulmasına yol açabilir.

Avukatınızla iletişim ve posta

En fazla iki belirlenmiş avukat

En fazla iki aangewezen rechtsbijstandverleners (belirlenmiş hukuki yardım sağlayıcıları) ile gizli iletişim kurabilirsiniz. Bu kişileri ‘Aangewezen rechtsbijstandverlener’ (Belirlenmiş hukuki yardım sağlayıcısı) formuyla bildirirsiniz. Avukat, formda sizi temsil ettiğini doğrular, BAR-nummer (avukat sicil numarası) bilgisini yazar ve formu kuruma geri gönderir.

Özel koşullarda başka bir avukatın yerlerine geçmesi mümkündür. Belirlenmiş avukat, sizin onayınızla DJI genel müdüründen bunun için izin isteyebilir. Yerine geçen avukat ancak izin verildikten sonra gizli ziyaret, telefon görüşmesi ve posta için özel statü kazanır.

Başka bir hukuk alanında bir davaya taraf olursanız ve iki avukatınızın bu konuda yeterli bilgisi veya uzmanlığı yoksa ek bir avukat belirlenmesi mümkün olabilir. Bunun için de DJI genel müdüründen izin istemelisiniz. Bu izin olmadan ek avukat, aangewezen rechtsbijstandverlener statüsüne sahip olmaz.

Avukat postası için kurallar

Geprivilegieerde post (özel gizlilik statüsüne sahip posta) için ayrı kurallar geçerlidir:

• Belirlenmiş iki avukattan gelen postalar size verilebilir. Sizin huzurunuzda yasaklı eşya kontrolü yapılabilir.
• Diğer avukatlardan gelen geprivilegieerde post teslim edilmez; gerekçesi belirtilerek geri gönderilir.
• Diğer avukatlardan gelen, özel gizlilik statüsü bulunmayan postalar teslim edilebilir. Bu postaların içeriği de kontrol edilebilir.

Avukat ziyaretinde kamera gözetimi

Avukatınızla yüz yüze görüşmeleriniz sırasında personel kamera aracılığıyla sizi izler. Görüşme sürekli olarak görüntülü izlenir, ancak ses olmadan. Dosya belgelerinin veya notların okunması mümkün değildir.

Gözetimin amaçlarından biri, avukatın tehdit edilmesini veya baskı altına alınmasını önlemektir. Görüşme bittikten sonra görüntüler hemen silinir. Yalnızca görüşmenin kesintiye uğratılması ve müdürün gizleyici veya yıldırıcı iletişim nedeniyle görüşmeyi sonlandırması hâlinde görüntüler saklanır.

Bir kesintiden sonra müdür, görüşmenin kesin olarak durdurulup durdurulmayacağına karar verir. Sonlandırma hâlinde, avukatın bürosunun bulunduğu yargı bölgesindeki deken (avukatları denetleyen baro yetkilisi) bilgilendirilir. Deken, avukatların denetiminden sorumludur.

Vierogenprincipe

Örneğin reclasseringswerkers (denetimli serbestlik görevlileri), noterler, doktorlar ve manevi destek görevlileriyle mesleki temaslarda vierogenprincipe (iki kişinin birlikte çalışması ilkesi) geçerlidir. Bu kişiler kurum içinde ikili olarak çalışır. Bunun da baskı, zorlama ve tehditleri önlemeye yardımcı olması amaçlanır.

Avukat ziyaretinin sonlandırılmasına karşı şikâyet

Müdürün avukat ziyaretini sonlandırma kararına karşı kurumun beklagcommissie (şikâyet kurulu) birimine beklag başvurusunda bulunabilirsiniz. Beklag, bu karara karşı yapılan resmî şikâyettir.

Beklagschrift (yazılı şikâyet başvurusu), karar hakkında bilgilendirildiğiniz günü izleyen yedinci günün sonuna kadar sunulmalıdır. Beklag başvurusunda bulunursanız kamera görüntüleri şikâyet süresinin bitiminden altı hafta sonra silinir.

Hem siz hem de müdür, beklagcommissie kararına karşı beroep (üst kurula itiraz) yoluna başvurabilir. Beroepschrift (yazılı itiraz başvurusu), kararın bir örneğinin alındığı veya kararın sözlü olarak bildirildiği günü izleyen en geç yedinci gün sunulmalıdır. Beroep hâlinde görüntüler, beroepscommissie kararını izleyen güne kadar saklanır.

Genel günlük program için durum farklıdır: buna karşı yalnızca üst düzey kanun veya mevzuata aykırılık varsa beklag mümkündür.

Bu sizin için ne anlama geliyor?

AIT’ye yerleştirme, aile ve diğer yakınların da hazırlık yapmasını gerektirir. Özellikle şunları dikkate alın:

• Yerleştirme gerekçesini kontrol edin. Karar kişisel durumunuzu ele almalıdır. Yalnızca GVM-maatregelen tedbirlerine atıfta bulunulması yeterli değildir.
• Güvenlik incelemesini önceden ayarlayın. Ziyaret, telefon görüşmesi ve para gönderme veya alma için iletişim kurulacak kişi onaylanmış olmalıdır.
• Telefon görüşmelerini dikkatle planlayın. Onaylanmış bir aile üyesini doğrudan evinden arayamazsınız; belirlenmiş bir yere gitmesi gerekir.
• Ziyaretleri koordine edin. Ziyaret saati içinde ziyaretçi sayısı ve aynı anda bulunmaları konusunda kısıtlamalar geçerlidir.
• Avukatlarınızın kim olduğunu kayda geçirin. Yerlerine başka bir avukatın geçmesi veya gizli iletişim kurulabilecek ek bir hukuki yardım sağlayıcısı için ayrı izin gerekir.
• Sonlandırılan avukat ziyaretinde süreye dikkat edin. Zamanında harekete geçebilmek için şikâyet konusunu hemen avukatınızla görüşün.

Kanun değişikliğinden sonra iyi davranış, plusprogramma’ya geçişin mutlaka mümkün olduğu anlamına gelmez. Bu konuda sorularınız varsa biriminiz için hangi tahsis amacının ve güvenlik düzeyinin geçerli olduğunu değerlendirtin.

Bu sayfa, Hameleers Antonides Advocaten bünyesinde ceza infaz hukuku alanında uzman olan Mr. S.P.C. (Stan) Broekmans'ın uzmanlığı temel alınarak hazırlanmıştır. Kendi durumunuzla ilgili bir sorunuz mu var? Bizimle iletişime geçin; ön değerlendirme ücretsizdir.

Diğer konular

• Açlık ve susuzluk grevi
• Arrestanten (DJI bünyesinde özel statüde tutulan kişiler)
• Beklagprocedure (şikâyet usulü)
• Ceza infaz kurumunda size yönelik tutum ve davranışlar
• Ceza infazında bakım yükümlülüğü
• Cezaevinde çalışma