Beklagprocedure (şikâyet usulü)

Tutulduğunuz kurumun müdürünün bir kararına katılmıyor musunuz? Beklagprocedure yoluyla bu kararın, Commissie van Toezicht (denetim komisyonu) bünyesindeki beklagcommissie (şikâyet komisyonu) tarafından incelenmesini sağlayabilirsiniz. Bu süreçte kısa süreler geçerlidir. Yetişkin tutulan kişiler, gençler ve ter beschikking gestelden (mahkeme kararıyla zorunlu adli psikiyatrik tedbir altına alınan kişiler) için kurallar farklıdır.

Cezaevleri: hangi konularda şikâyette bulunabilirsiniz?

Yetişkin tutulan kişilerin beklagrecht (şikâyet hakkı), Penitentiaire beginselenwet (Pbw; ceza infaz kurumlarına ilişkin temel ilkeler kanunu) kapsamında 11. bölümde düzenlenmiştir. Pbw'nin 60. maddesi şu konularda beklag (şikâyet başvurusu) imkânı tanır:

• Müdürün veya müdür adına hareket eden birinin sizin hakkınızda aldığı karar.
• Bir kararın verilmemesi veya karar vermenin reddedilmesi.
• Bir kararın uygulanması.
• Üst düzey kanun veya düzenlemelerle çelişen genel bir kural ya da durum.
• Müdürün bakım yükümlülüklerinde süreklilik gösteren ve önemli eksiklikler.

Dolayısıyla her memnuniyetsizlik içerik bakımından incelenemez. RSJ, bu ayrımı Eylül 2023'te açıklığa kavuşturmuştur. AIT (yoğunlaştırılmış gözetim bölümü) veya EBI (ekstra güvenlikli kurum) içinde tutulan kişiler için de aynı beklagprocedure geçerlidir.

Tıbbi şikâyetler ve başkalarının kararları

Tıbbi şikâyetler için ayrı bir usul vardır. Ancak müdürün bakım yükümlülüklerini sürekli olarak yerine getirmemesine ilişkin bir şikâyet, beklagcommissie tarafından ele alınabilir. KC2025/002 sayılı dosyada, hamilelik sırasında uzun süre tıbbi bakımdan yoksun bırakılmaya ilişkin bir şikâyet incelemeye alınmıştır.

Selectiefunctionaris (kuruma yerleştirme kararlarını veren görevli) tarafından verilen kararlar, beklagcommissie yetkisi dışındadır. KC2025/006 sayılı dosyada, böyle bir kararın doğrudan sonucu olan arrestantenafdeling (yakalanan kişilerin tutulduğu bölüm) yerleştirmesi için de aynı durum geçerli olmuştur.

Bemiddeling (arabuluculuk)

Pbw'nin 59a maddesi uyarınca, müdürün davranışları veya sağladığı bakımla ilgili memnuniyetsizliğiniz varsa sözlü ya da yazılı olarak bemiddeling isteyebilirsiniz. Çalışanların davranışları da müdürün davranışı sayılır. Konu, beklag yoluna açık bir kararsa, talep kararı öğrendikten sonra en geç yedinci gün sunulmalıdır.

Commissie van Toezicht üyesi olan maandcommissaris (o ay görevli denetim komisyonu üyesi), dört hafta içinde çözüm bulmaya çalışır. Her iki taraf da görüşlerini açıklayabilir. Gerekirse tercüman sağlanır. Sonuç yazılı olarak kaydedilir ve gerekirse çevrilir.

Justitiële jeugdinrichtingen (gençlere yönelik adli kurumlar): özel kurallar

Gençler için Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen (Bjj; gençlere yönelik adli kurumların temel ilkeleri kanunu) kapsamındaki 13. bölüm geçerlidir. Bjj'nin 65. maddesi, müdürün veya müdür adına verilen hangi kararlara karşı beklag yapılabileceğini belirler. Karar verilmemesi veya karar vermenin reddedilmesi de bu kapsama girebilir. RSJ'nin Eylül 2023'te yetişkinler için belirlediği çerçeve, gençler için geçerli değildir.

Gençler ve ebeveynler için bemiddeling

Bjj'nin 64. maddesi, gençlere müdürün davranışları veya sağladığı bakım hakkında sözlü ya da yazılı bemiddeling isteme imkânı verir. Burada da çalışanların davranışlarından müdür sorumlu tutulur. Beklag yoluna açık bir karar söz konusuysa, talep için kararı öğrendikten sonra yedi günlük süre geçerlidir.

Maandcommissaris, altı hafta içinde çözüm bulmayı hedefler. Genç kişi ve müdür kendi görüşlerini anlatabilir; gerekirse tercüman sağlanır. Yazılı sonuç kendilerine iletilir ve ihtiyaç varsa çevirisi de verilir.

Müdür, sonucu aldıktan sonra dört hafta içinde maandcommissaris görüşüne katılıp katılmadığını ve hangi önlemleri alacağını bildirmelidir. Genç kişi bu bildirime karşı beklag yapabilir.

Ebeveynler, vasi, üvey ebeveyn veya koruyucu ebeveynler de müdürün kendilerine karşı davranışları hakkında maandcommissaris ile iletişime geçebilir.

Tbs (zorunlu adli psikiyatrik tedbir) ve adli bakım

Ter beschikking gestelden için şikâyet düzenlemesi Bvt (zorunlu adli psikiyatrik tedbir altındaki kişilerin bakımına ilişkin temel ilkeler kanunu) içinde yer alır. Bu, adli bakım alanında ayrı bir düzenlemedir. Aşağıda anlatılan usul, Pbw kapsamındaki yetişkin tutulan kişiler ve Bjj kapsamındaki gençler içindir.

Şikâyet başvurusu: nereye, nasıl ve ne zaman?

Yazılı şikâyetinizi, kararın alındığı kurumun beklagcommissie birimine gönderin. Bu sırada başka bir kuruma nakledilmiş olsanız bile yetkili komisyon değişmez. Bu kural, Pbw'nin 61. ve Bjj'nin 66. maddelerine dayanır.

Özel bir form kullanmak zorunlu değildir. Ancak hangi karara, neden itiraz ettiğinizi açıkça anlatın. Açık olmayan bir şikâyet, niet-ontvankelijk (kabul edilemez) bulunabilir: bu durumda komisyon şikâyetin içeriğini incelemez. Hollandaca bilginiz yeterli değilse başka bir dilde yazabilirsiniz.

Şikâyetinizi, kararı öğrendiğiniz günü takip eden en geç yedinci gün sunun. Geçerli bir neden olmadan geç başvuru yapılması, kural olarak niet-ontvankelijkheid (başvurunun kabul edilemezliği) sonucunu doğurur. Önce sorunu kendiniz çözmeye çalışmanız gecikme için geçerli bir neden olabilir, ancak bu ayrıca değerlendirilir. İlk şikâyetinizi sunmak için kurumdan ayrılmayı beklemeyin.

Şikâyeti geri çekme

Geri çekme, incelemenin devamından bilinçli olarak vazgeçmek demektir. RSJ kararlarına göre, yetişkinler bunu yazılı olarak yapmalıdır; sonradan itiraz edilen sözlü bir geri çekme hukuken geçerli değildir.

İncelemenin sürmesini isteyip istemediğinizi on dört gün içinde bildirmenizi isteyen bir termijnbrief (yanıt süresi içeren yazı) alabilirsiniz. Serbest bırakılmış bir genç kişinin yanıt vermemesi, kural olarak geri çekme sayılabilir.

Geri çekilmiş bir şikâyet genellikle yeniden açılmaz. Aynı konuda yeni bir şikâyet ise hâlâ süresi içinde sunulmuşsa incelenebilir.

İnceleme ve beklagzitting (şikâyet duruşması)

Beklagcommissie, bir sekreterin desteklediği üç üyeden oluşur. Basit veya sonucu hemen açık olan dosyalar, tek bir beklagrechter (şikâyeti inceleyen yargı görevlisi) tarafından karara bağlanabilir. Müdüre yanıt vermesi için şikâyetiniz gönderilir; bu yanıt size yazılı olarak iletilir.

Şikâyet sunulduktan sonra da bemiddeling için maandcommissaris birimine yönlendirilebilir. Şikâyetiniz hakkında maandcommissaris olarak görüşme yapan kişi, bu konuda karar verecek komisyonda yer alamaz. Her iki taraf kabul ederse duruşma sırasında da bemiddeling yapılabilir.

Duruşma sırasındaki haklarınız

Duruşma kurumda yapılır ve kural olarak halka açık değildir. Şikâyetin niet-ontvankelijk, ongegrond (esastan haksız) veya gegrond (haklı) olduğu hemen anlaşılıyorsa duruşma yapılmayabilir.

Pbw'nin 64. ve 65. maddeleri ile Bjj'nin 69. ve 70. maddelerine göre, diğerlerinin yanı sıra şu kurallar geçerlidir:

• Siz ve müdür görüşlerinizi sözlü olarak açıklayabilirsiniz.
• Müdüre veya tanıklara sorulmasını istediğiniz soruları bildirebilirsiniz.
• Yanınızda hukuki yardım sağlayan birini veya komisyonun izniyle güvendiğiniz başka bir kişiyi getirebilirsiniz.
• Hollandaca bilginiz yeterli değilse tercüman sağlanır.

Taraflar ayrı ayrı dinlenebilir. Bu durumda verilen ifadenin önemli içeriği diğer tarafa bildirilir. Nakilden sonra başka bir beklagcommissie tarafından dinlenebilirsiniz. Buna rogatoir verhoor (başka bir komisyon aracılığıyla dinleme) denir. Bu dinleme hakkında rapor hazırlanır; avukatınızın orada bulunması, yönetimin katıldığı duruşmaya da katılabilme imkânının yerine geçmez.

Erteleme isteme

Siz, avukatınız ve müdür aanhouding (incelemenin ertelenmesi) isteyebilirsiniz. Komisyon da örneğin ek araştırma yapılması için buna karar verebilir. Ertelemenin neden gerekli olduğunu ve katılmak istediğinizi açıklayın. Avukatınızın bulunmaması, komisyonu otomatik olarak erteleme yapmak zorunda bırakmaz.

Tanıklar, kamera görüntüleri ve diğer deliller

Komisyon tanıkları dinleyebilir, ancak yeterli bilgiye zaten sahipse bu yöndeki talebi reddedebilir. Kimseyi gelmeye veya doğru ifade vermeye zorlayamaz. Tanıkların dinlenmesine ilişkin tussenuitspraak (ara karar) için ayrı bir hoger beroep (üst inceleme başvurusu) yapılamaz.

Tanık ifadelerinin bulunmaması sonucu etkileyebilir. RSJ'nin 30 Mart 2012 tarihli, 11/4331/GA sayılı kararında, yönetim olayın tanıklarını dinlemediği için şikâyetçinin anlatımı inandırıcı bulunmuştur.

Kamera görüntüleri de delil olarak kullanılabilir. Müdür bir cezayı bu görüntülere dayandırıyorsa, görüntüler beklag ve beroep için erişilebilir tutulmalıdır. RSJ'nin 7 Eylül 2007 tarihli, 07/1466/GA sayılı kararında, suçlama tamamen kaybolmuş görüntülere dayandığından karar geçerliliğini koruyamamıştır. Kamera görüntüleri her zaman gerekli değildir: açık ve olgulara dayanan yazılı bir rapor genellikle önemli ağırlık taşır.

Delillere karşı görüş bildirmek için adil bir imkân verilmesi de önemlidir. KC 2012/126 sayılı dosyada beklagcommissie, şikâyetçinin içeriğini öğrenmesine izin verilmediği için bir proces-verbaal (resmî tutanak) belgesini değerlendirme dışında bırakmıştır. Ceza makul bulunmamış ve şikâyetçiye € 60 tegemoetkoming (telafi ödemesi veya başka bir telafi) verilmiştir.

Schorsing: uygulamanın geçici olarak durdurulması

Beklagprocedure sırasında, RSJ bünyesindeki beroepscommissie (üst inceleme komisyonu) başkanından müdürün kararının uygulanmasını tamamen veya kısmen durdurmasını isteyebilirsiniz. Buna schorsing denir ve Pbw'nin 66. ve Bjj'nin 71. maddelerinde düzenlenmiştir.

RSJ'ye sunulan schorsingsverzoek (uygulamayı durdurma talebi), şikâyetinizin yerine geçmez. Bu nedenle beklagcommissie birimine ayrıca bir klaagschrift (şikâyet dilekçesi) sunun. Başkan, schorsing hakkında karar vermeden önce müdürü dinler.

Karar ve tegemoetkoming

Pbw'nin 67. ve Bjj'nin 72. maddelerine göre komisyon, başvuruyu aldıktan sonra dört hafta içinde karar vermelidir. Özel durumlarda bu süreyi en fazla dört hafta uzatabilir. Bu durum size ve müdüre bildirilir. Sürenin aşılması tek başına hukuki bir sonuç doğurmaz.

Olası sonuçlar şunlardır:

• Niet-ontvankelijk: örneğin başvuru geç yapıldığı için içerik incelenmez.
• Ongegrond: karar, geçerli kurallar ve ilgili menfaatler açısından yapılan incelemeye uygundur.
• Gegrond: karar, geçerli kanun veya uluslararası sözleşme hükümlerine aykırıdır ya da menfaatler değerlendirildiğinde makul veya hakkaniyetli değildir.

Şikâyet haklı bulunursa komisyon kararı tamamen veya kısmen iptal edebilir, kendisi yerine geçecek bir karar verebilir veya müdürden yeniden karar vermesini isteyebilir (Pbw'nin 68. ve Bjj'nin 73. maddeleri). Sonuçlar mümkün olduğunca giderilmelidir. Bu mümkün değilse komisyon, bir tegemoetkoming verilmesinin uygun olup olmadığını değerlendirir; bu, para ödemesi şeklinde olabilir.

Beroep hakkında bilgi içeren gerekçeli karar size ücretsiz verilir. Gerekirse çeviri sağlanır. Sözlü bir karar, beroep yapılırsa ayrıca yazılı hâle getirilir. Yayımlanan kararlar kimliğinizi açığa çıkarmamalıdır.

Çok sayıda şikâyette bulunmak kolayca hakkın kötüye kullanılması sayılmaz. Ancak aynı niet-ontvankelijk veya ongegrond şikâyetlerin çok geniş ölçekte tekrarlanması, niet-ontvankelijkheid sonucunu doğurabilir.

RSJ nezdinde beroep ve wraking (tarafsızlık şüphesi nedeniyle üyenin reddini isteme)

Siz ve müdür, Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ; Ceza İnfazı ve Gençleri Koruma Kurulu) nezdinde beroep yapabilirsiniz. Süre, yazılı kararın alınmasından veya sözlü kararın verilmesinden itibaren yedi gündür (Pbw'nin 69. ve Bjj'nin 74. maddeleri).

Sonuca içerik bakımından neden itiraz ettiğinizi açıklayın. Yetişkin tutulan kişiler için yalnızca usul hatalarını belirtmek yeterli değildir. RSJ, tutulan bir kişinin beroepschrift (üst inceleme dilekçesi) için avukatın veya müdürün dilekçesine göre daha hafif şartlar uygular. Beroepscommissie, dosyayı yazılı olarak inceleyebilir ve kararı onaylayabilir, iptal edebilir veya beroep başvurusunu niet-ontvankelijk ilan edebilir.

Beroep, verilmesine karar verilen tegemoetkoming dışında, uygulamayı otomatik olarak durdurmaz. Pbw'nin 70. veya Bjj'nin 75. maddesi uyarınca ayrıca schorsing istenebilir.

Taraflılığa ilişkin somut belirtiler varsa, Instellingswet Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (Ceza İnfazı ve Gençleri Koruma Kurulunun kuruluş kanunu) kapsamındaki 31. madde uyarınca dosyanıza bakan RSJ üyesi hakkında wraking talebinde bulunabilirsiniz. Bu durumda inceleme durdurulur. Üye bu talep üzerine çekilmeyi kabul etmezse, ayrı bir wrakingskamer (üye reddi taleplerini karara bağlayan kurul) karar verir. Bu karara karşı kanun yolu yoktur. Tekrarlanan talepler için yeni öğrenilmiş durumlar gerekir; hakkın kötüye kullanılması, sonraki taleplerin engellenmesine yol açabilir. Pbw, beklagcommissie üyelerinin kendileri için bir wraking düzenlemesi içermez.

Aynı Instellingswet'in 33. maddesi, Hoge Raad (Hollanda Yüksek Mahkemesi) nezdindeki procureur-generaal (başsavcı) için RSJ kararlarına karşı cassatie in het belang der wet (kanun yararına bozma başvurusu) yapma imkânı tanır.

Bu sizin için ne anlama geliyor?

Kararı ne zaman öğrendiğinizi not edin ve şikâyetinizi süresi içinde doğru komisyona sunun. Hangi kararın verildiğini, neden katılmadığınızı ve hangi delillerin ilgili olduğunu somut olarak anlatın. Gerekirse kamera görüntülerinin saklanmasını, tanıkların dinlenmesini, tercüman veya hukuki yardım sağlanmasını isteyin. İncelemenin devamını istiyorsanız termijnbrief yazısına yanıt verin. Karardan hemen sonra, karar sözlü verilmiş olsa bile beroep süresine dikkat edin.

Bu sayfa, Hameleers Antonides Advocaten bünyesinde ceza infaz hukuku alanında uzman olan Mr. S.P.C. (Stan) Broekmans'ın uzmanlığı temel alınarak hazırlanmıştır. Kendi durumunuzla ilgili bir sorunuz mu var? Bizimle iletişime geçin; ön değerlendirme ücretsizdir.

Diğer konular

• Açlık ve susuzluk grevi
• Afdeling voor Intensief Toezicht (Yoğun Gözetim Birimi)
• Arrestanten (DJI bünyesinde özel statüde tutulan kişiler)
• Ceza infaz kurumunda size yönelik tutum ve davranışlar
• Ceza infazında bakım yükümlülüğü
• Cezaevinde çalışma