Kamerayla gözetim

Kamerayla gözetim, bir kişinin hücresinde gece gündüz izlenmesi anlamına gelebilir. Bu, mahremiyete ciddi bir müdahaledir ve bu nedenle ancak yasal koşullar altında uygulanabilir. Cezaevleri, justitiële jeugdinrichtingen (gençlere yönelik adli infaz kurumları) ve tbs-instellingen (mahkeme kararıyla zorunlu adli psikiyatrik tedavi uygulanan kurumlar) için farklı kurallar geçerlidir.

Kamerayla gözetim ve mahremiyetiniz

Sürekli kamera gözetiminde hücrenin tamamı günün 24 saati izlenebilir. Grondwet (Hollanda Anayasası) madde 10 ve EVRM (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi) madde 8, özel hayatı korur. Bu hakkın sınırlandırılması yasal bir dayanağa sahip olmalı ve güvenlik, sağlığın korunması veya başkalarının korunması gibi izin verilen bir amaç için gerekli olmalıdır.

Ayrıca EVRM madde 3, insanlık dışı veya aşağılayıcı muameleyi yasaklar. Kamerayla gözetim kendiliğinden böyle bir muamele sayılmaz. Bunun için yüksek bir ağırlık eşiği geçerlidir: gözetimin ciddi bedensel veya ruhsal sağlık zararına yol açtığı gösterilmelidir.

Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) (Ceza İnfazı ve Gençleri Koruma Kurulu), diğer konuların yanı sıra kamerayla gözetime ilişkin beroep (itiraz başvurusu) ve schorsingsverzoeken (uygulamanın geçici olarak durdurulması talepleri) hakkında karar verir. Kararlara göre kişinin özel koşulları ve daha az müdahaleci seçenekler dikkatle değerlendirilmelidir.

Cezaevlerinde kamerayla gözetim

Afzonderingscel ve strafcel

Penitentiaire beginselenwet (Pbw) (Ceza İnfazı Temel İlkeler Kanunu), farklı yasal dayanaklar öngörür:

• Pbw madde 24a: bir ordemaatregel (düzen veya güvenliği sağlamaya yönelik tedbir) kapsamında afzonderingscel (ayrı tutma hücresi) içinde kamerayla gözetim.
• Pbw madde 51a: bir disciplinaire straf (disiplin cezası) kapsamında strafcel (disiplin cezası hücresi) içinde kamerayla gözetim.
• Pbw madde 34a: individueel regime (bireysel infaz rejimi) kapsamında veya Extra Beveiligde Inrichting (EBI) (Ekstra Güvenlikli Kurum) içinde kalırken kamerayla gözetim.

Bir disciplinaire straf, kişinin kusurlu davranışını cezalandırır. Bir ordemaatregel ise düzen veya güvenliği sağlamaya yöneliktir ve kişiyi kendisine karşı korumak için de gerekli olabilir. Bunun için kusurlu bir davranışın bulunması gerekmez.

Bir afzonderingscel veya strafcel içinde kamerayla gözetim, kişinin ruhsal veya bedensel durumunu korumak için gerekli olmalıdır. İntihar riski, kendine zarar verme veya yasak eşyaların yutulmuş olabileceği durumlar buna örnektir. Müdür bu gerekliliği yeterince ortaya koymalıdır. Dolayısıyla ayrı tutma için bir gerekçenin bulunması tek başına yeterli değildir: kamera gözetimi de ayrıca gerekçelendirilmelidir.

Ayrıca ayrı tutma veya strafcel içine yerleştirme kararının kendisi de yasal şartlara uygun olmalıdır. Bir afzonderingsmaatregel (ayrı tutma tedbiri) kararı verilmeden Pbw madde 24a dayanak olarak kullanılamaz. Koşula bağlı bir ordemaatregel uygulanmasına da izin verilmez. RSJ, hastanede kalış sırasında kamerayla gözetim altında koşula bağlı ayrı tutmayı konu alan 22/29610/GA sayılı davada, 6 Mart 2024 tarihinde bunu doğrulamıştır.

Uzman görüşü ve kişinin dinlenmesi

Pbw madde 24a fıkra 2 ve madde 51a fıkra 2 uyarınca müdür, önceden bir davranış uzmanından veya kurum hekiminden görüş istemelidir. Acil durumlarda bu sonradan yapılabilir, ancak mümkün olan en kısa sürede yapılmalıdır. Bu istisna, sürekli uygulanan bir yönteme dönüşmemelidir. Görüşün yazılı olması zorunlu değildir.

Size de görüşünüzü bildirme fırsatı verilmelidir. Buna hoorplicht (kişiyi dinleme yükümlülüğü) denir ve burada dayanağı Pbw madde 57 fıkra 1 bent j'dir. Adviesplicht (uzman görüşü alma yükümlülüğü) veya hoorplicht yerine getirilmezse şikâyet haklı bulunabilir. Önceden uzman görüşü alınmadan uygulanan kamerayla gözetim için beroepscommissie (itirazları inceleyen kurul) standart tutarları, günlük € 5 tutarında bir tegemoetkoming (telafi ödemesi) öngörür.

Individueel regime ve EBI

Pbw madde 34a, afzonderingscel veya strafcel dışında sürekli gözetimi mümkün kılar; ancak bu yalnızca individueel regime kapsamında veya EBI içinde kalış sırasında geçerlidir. Bunun için daha geniş gerekçeler kabul edilir. Kamerayla gözetim şu amaçlarla gerekli olabilir:

• kurumda düzen veya güvenliği sağlamak;
• özgürlükten yoksun bırakmanın kesintisiz uygulanmasını sağlamak;
• ruhsal veya bedensel durumunuzu korumak;
• kaçışın veya sağlığın zarar görmesinin toplumda büyük huzursuzluğa ya da uluslararası ilişkilerde ciddi zarara yol açabilmesi.

Son gerekçe, ağır şiddet suçları, cinsel suçlar, terör suçları veya devlet güvenliğine karşı suçlarla ilgili olabilir. Belirleyici olan, toplumsal veya uluslararası huzursuzluğun güvenlik ve infazın uygulanması açısından taşıdığı önemdir.

Sağlığınızın gerekçe gösterilmesi somut bilgilerle desteklenmelidir. RSJ, 16/3187/GA sayılı davada, diğer nedenlerin yanı sıra bedensel duruma ilişkin gerekçenin yeterince desteklenmemesi nedeniyle € 25 tutarında bir tegemoetkoming vermiştir. Tehlike dışarıdan da gelebilir; Gedetineerden Recherche Informatie Punt (GRIP) (Tutulan Kişilere İlişkin Adli Araştırma Bilgi Noktası) tarafından sağlanan bilgiler de değerlendirmede dikkate alınabilir.

Burada da acil durumlar dışında önceden uzman görüşü alınması ve mahremiyete etkilerin değerlendirilmesi gerekir. Hoorplicht, Pbw madde 57 fıkra 1 bent i'de düzenlenmiştir. Regeling eisen verblijfsruimte penitentiaire inrichtingen (Ceza İnfaz Kurumlarındaki Barınma Alanlarına İlişkin Şartlar Yönetmeliği) madde 10c uyarınca bir kurum hekimi veya kuruma bağlı davranış uzmanı, haftada en az bir kez durumunuz hakkında bilgi edinmelidir.

Süre ve uzatma

Strafcel veya afzonderingscel içinde kamerayla gözetimin süresi, orada kalış süresiyle bağlantılıdır. Pbw madde 34a için her karar başına iki hafta üst sınırı geçerlidir. Gerekli olması ve görüşme yapılması koşuluyla, süre her defasında en fazla iki hafta uzatılabilir.

Hekim veya davranış uzmanı uzatma kararına dahil edilmelidir. Müdür, bu kişinin verdiği bilgileri dikkate almalıdır; ancak bu bilgiler her zaman belirleyici olmak zorunda değildir.

Sürekli tekrarlanan standart bir metin yeterli değildir. RSJ, 16/3707/GA sayılı davada, önceki iki haftadaki güncel olgu ve olaylara dayanarak yeni bir değerlendirme yapılmasını istemiştir. Gözetim ne kadar uzun sürerse, ilgili menfaatlerin o kadar dikkatli tartılması gerekir.

Daha az müdahaleci kontrol ve ilgili kararlar

Personelin bölümde bulunmaması nedeniyle kamerayla gözetimin standart olarak uygulanması yasal şartları karşılamaz. Bazen geceleri ışığın kısa süreli açılmasıyla hücre kapısındaki gözetleme penceresinden kontrol yapılması yeterli olabilir. Nachtstaatprocedure (gece hücre kontrolü yöntemi) olarak adlandırılan bu uygulama, sürekli gözetime göre mahremiyeti daha az sınırlar.

Dışarıdaki bir kamera da gelişigüzel hücrenin içine yöneltilemez. 17/0205/GA sayılı dava, bir cep telefonunu bulmak amacıyla yapılan uzun süreli gözetimle ilgiliydi. RSJ'ye göre yasal dayanak yoktu ve daha az müdahaleci araçlar kullanılabilirdi: telefon tespit cihazı veya Pbw madde 34 uyarınca celinspectie (hücre araması). EVRM madde 8 ihlal edilmişti.

Yasak eşyaların yutulduğu şüphesi de yeterince desteklenmelidir. KC 2015/040 sayılı davada, personelin tutulan kişinin ziyaretçisinin bardağından içtiğini nasıl tespit ettiği yeterince açık değildi. Görüntüler kontrol edilmemişti ve uzmanların sürece dahil olup olmadığı belirsizdi. Şikâyet haklı bulundu.

Yanlış bir yasal dayanak, şikâyetin haklı bulunmasına veya schorsing (uygulamanın geçici olarak durdurulması) kararına yol açabilir. Örneğin kişi individueel regime kapsamında veya EBI içinde kalmıyorsa Pbw madde 34a kullanılamaz. Ancak yanlış bir maddenin kullanılması her davada kararın geçersiz sayılmasına yol açmaz: RSJ, 23/34780/GA sayılı davada bu hataya rağmen kamerayla gözetimi makul bulmuştur.

Commissie van toezicht

Afzonderingscel veya strafcel içinde 24 saatten uzun kalışlar, Pbw madde 24 fıkra 6 ve madde 55 fıkra 2 uyarınca commissie van toezicht (kurumu denetleyen bağımsız kurul) adlı kurula bildirilmelidir. Pbw madde 34a fıkra 4, individueel regime kapsamında gözetim için bir bildirim yükümlülüğü içerir. Maandcommissaris (kurulun o ay görevli üyesi), ziyaret sırasında ilgili kişinin durumuyla ilgilenebilir.

Justitiële jeugdinrichtingen içinde kamerayla gözetim

Yalnızca gencin korunması için

Gençler için ayrı tutma sırasında Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen (Bjj) (Gençlere Yönelik Adli İnfaz Kurumları Temel İlkeler Kanunu) madde 25a, strafcel içinde ise Bjj madde 55a geçerlidir. Sürekli kamerayla gözetim yalnızca strafcel veya afzonderingscel içinde mümkündür ve bedensel veya ruhsal durum nedeniyle gerekli olmalıdır.

İntihar riski, kendine zarar verme veya yoğun ilaç kullanımı nedeniyle düzenli gözlem gerekliliği buna örnektir. Ayrıca ayrı tutma veya strafcel içine yerleştirme kararının kendisi de haklı gerekçelere dayanmalıdır. Gözetimin devamının gerekli olup olmadığı her seferinde yeniden değerlendirilmelidir. RSJ, 12/1853/JZ sayılı davada, onderzoek aan het lichaam (beden üzerinde arama) sırasında kameranın açık kalmasının gerekli olmadığına karar vermiştir.

Karar ve güvenceler

Müdür, karar vermeden önce bir davranış uzmanından veya kurum hekiminden görüş istemelidir. Acil durum nedeniyle bu beklenemiyorsa, mümkün olan en kısa sürede sonradan yapılmalıdır. R-19/3773/JA sayılı davada görüş alınmamış olması, şikâyetin haklı bulunmasına ve € 10 tutarında bir tegemoetkoming verilmesine yol açmıştır.

Ayrıca şu şartlar geçerlidir:

• Genç önceden dinlenir: Bjj madde 61 fıkra 1 bent m.
• Karar, gerekçeleri, tarihi ve imzasıyla birlikte gecikmeden yazılı olarak bildirilir: Bjj madde 62.
• Bir ordemaatregel olarak ayrı tutma sırasında kamerayla gözetim söz konusuysa, RSJ'ye göre karar verme yetkisi yalnızca müdüre aittir.

Ne kadar sürebilir?

Süre, ayrı tutma veya strafcel içinde kalışla bağlantılıdır. Bjj madde 25 fıkra 1, ayrı tutma için yaşa bağlı olarak en fazla bir veya iki gün öngörür. Müdür bu süreyi, yine yaşa bağlı olarak bir veya iki gün uzatabilir.

Bir disciplinaire straf için Bjj madde 55 fıkra 1 bent a, en fazla on altı yaşından küçük gençler için dört gün ve on altı yaşından itibaren yedi gün öngörür. Bu süreler kamerayla gözetimi kendiliğinden hukuka uygun kılmaz: gereklilik şartı devam eder.

Tbs kapsamında kamerayla gözetim

Hastanın kendisinin korunması

Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden (Bvt) (Tbs Kapsamında Zorunlu Tedavi Gören Kişilerin Bakımına İlişkin Temel İlkeler Kanunu) madde 34a, hastanın ruhsal veya bedensel durumu için gerekli olması halinde afzondering (ayrı tutma) veya separatie (özel bir tecrit odasında tutma) sırasında kamera gözetimine izin verir. Bu gereklilik ortadan kalkar kalkmaz gözetim durdurulmalıdır. Daha az müdahaleci tedbirler de değerlendirmeye dahil edilmelidir.

Personelin veya diğer kişilerin korunması tek başına yeterli değildir. RSJ, R-20/8436/TA sayılı davada, hastanın kendisinin korunması için gereklilik yeterince gösterilmediğinden kamerayla gözetimi hukuka aykırı bulmuştur.

Ayrıca afzondering veya separatie haklı gerekçelere dayanmalıdır. Bvt madde 32 fıkra 1 şunları sayar:

• toplumun hastanın tehlikeliliğine karşı korunması;
• kurumda düzen veya güvenlik;
• hastanın sağlığına yönelik ciddi tehlikenin önlenmesi.

21/24515/TA sayılı davada kamerayla gözetim, yasak eşyalar, dikkat çeken davranışlar ve olası sağlık riskleriyle bağlantılıydı. RSJ kararı makul bulmuştur; tehlike ve gereklilik ortadan kalktığında tedbir sona ermiştir. 24/38771/TA sayılı davada ise başlangıçta kısa olan gerekçe, sonradan yapılan ek açıklamayla yeterli hale getirilebilmiştir.

Görüş alma, dinleme ve yazılı bildirim

Bvt madde 34a fıkra 2 uyarınca önceden tedaviyi yürüten psikiyatristten veya kuruma bağlı bir hekimden görüş alınmalıdır. Acil durumlarda bu, sonradan mümkün olan en kısa sürede yapılmalıdır. Tedaviyi yürüten psikiyatristle önceden telefonla görüşülmesi yeterli olabilir.

Bvt madde 53 fıkra 1 bent g ve madde 54, kişinin dinlenmesini ve yazılı bildirimi düzenler. Hasta bireysel olarak dinlenmelidir; grup görüşmesi yeterli değildir. Tarihli ve imzalı bildirim gecikmeden, kural olarak 24 saat içinde teslim edilmelidir.

Süre ve devam

Kamerayla gözetim, afzondering veya separatie ile bağlantılıdır. Bvt madde 34 fıkra 2 ve 4, en fazla dört hafta öngörür; Bakanın yazılı izniyle süre en fazla dört hafta uzatılabilir. Bu izin yoksa ayrı tutma uzatılamaz.

Devam etmenin gerekli olup olmadığı belirleyici olmaya devam eder. Ancak RSJ'ye göre Bvt madde 34 ve 34a, devamın her gün bir psikiyatrist tarafından değerlendirilmesi zorunluluğu getirmez.

Şikâyette bulunma ve schorsing isteme

Kamerayla gözetime karşı beklag (karara karşı resmî şikâyet başvurusu) yapabilirsiniz. Bu başvuru incelenirken gözetimin geçici olarak durdurulması için schorsing de isteyebilirsiniz.

| Alan | Beklag | Schorsing | |---|---|---| | Cezaevleri | Pbw madde 60 | Pbw madde 66 | | Gençlik infaz kurumu | Bjj madde 65 fıkra 1 bent m | Bjj madde 71 | | Tbs | Bvt madde 57 fıkra 6 | Bvt madde 64 |

Cezaevlerinde RSJ, schorsing talebini ön değerlendirmeyle inceler. Örneğin yanlış yasal dayanak kullanılması ve uzman görüşünün alınmamış olması nedeniyle schorsing talepleri kabul edilmiştir.

Bu sizin için ne anlama geliyor?

Kamerayla gözetimin somut gerekçesini ve hangi kanun maddesinin uygulandığını sorun. Dinlenip dinlenmediğinizi, uzman görüşü istenip istenmediğini ve süre uzatımının gerçekten güncel koşullara dayanıp dayanmadığını kontrol edin. Size verilen kararları saklayın ve gözetimin sizi bedensel veya ruhsal olarak nasıl etkilediğini not edin.

Daha az müdahaleci bir kontrolün mümkün olup olmadığını da görüşün. Hücrede kamera bulunması, her zaman kameranın açık olduğu anlamına gelmez. KC 2011/047 sayılı davada kamera kapalıydı, bu durum açıklanmıştı ve talep üzerine aynı gün başka bir yere nakil yapılmıştı. Beklagcommissie (şikâyetleri inceleyen kurul), bu koşullarda yönetimin tutumunu makul bulmuştur.

Bu sayfa, Hameleers Antonides Advocaten bünyesinde ceza infaz hukuku alanında uzman olan Mr. S.P.C. (Stan) Broekmans'ın uzmanlığı temel alınarak hazırlanmıştır. Kendi durumunuzla ilgili bir sorunuz mu var? Bizimle iletişime geçin; ön değerlendirme ücretsizdir.

Diğer konular

• Açlık ve susuzluk grevi
• Afdeling voor Intensief Toezicht (Yoğun Gözetim Birimi)
• Arrestanten (DJI bünyesinde özel statüde tutulan kişiler)
• Beklagprocedure (şikâyet usulü)
• Ceza infaz kurumunda size yönelik tutum ve davranışlar
• Ceza infazında bakım yükümlülüğü