Dış dünyayla iletişim

Ceza infaz kurumunda bulunduğunuz süre boyunca da aileniz, arkadaşlarınız ve avukatınızla iletişim kurabilirsiniz. Posta, ziyaret, telefon ve dijital iletişim için farklı kurallar geçerlidir. Bu kurallar, bir cezaevinde, justitiële jeugdinrichting (adli gençlik kurumu) veya tbs-instelling (mahkeme kararıyla zorunlu adli psikiyatrik tedavi uygulanan kurum) içinde bulunmanıza göre değişir.

Ceza infaz sistemi: cezaevi ve huis van bewaring (tutukevi)

Posta alma ve gönderme

Penitentiaire beginselenwet (Pbw) (Ceza İnfaz Temel İlkeleri Kanunu) madde 36, fıkra 1 uyarınca, kural olarak sınırsız posta alabilir ve gönderebilirsiniz. Müdür aksine karar vermedikçe masrafları kendiniz ödersiniz. Müdür, postanın zamanında teslim edilmesini sağlamalıdır.

Posta, uyuşturucu gibi yasak eşyaların bulunup bulunmadığını kontrol etmek için açılabilir. İçeriğin kontrol edilmesi ve postanın kopyalanması da mümkündür. Müdür, denetimin nasıl yapılacağını önceden bildirmelidir; rastgele kontrollerde kurumun iç kuralları belirleyici olabilir.

Pbw madde 36, fıkra 4 uyarınca, postanın gönderilmesi veya teslim edilmesi yalnızca şu amaçlarla gerekli olduğunda reddedilebilir:

• kurum içindeki düzen veya güvenlik;
• kamu düzeni veya ulusal güvenlik;
• suçların önlenmesi veya ortaya çıkarılması;
• mağdurların veya suçla bağlantılı diğer kişilerin korunması.

Belirli bir kişiyle iletişimi engelleyen ret kararında, kiminle iletişimin engellendiği ve kararın ne kadar süreyle geçerli olduğu açıkça belirtilmelidir. Beroep (karara karşı üst inceleme başvurusu) başvurularını inceleyen Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) (Ceza Adaleti Uygulamaları ve Gençleri Koruma Kurulu), bu sürenin kural olarak en fazla on iki ay olabileceğine karar vermiştir (29 Mayıs 2024, 22/28835/GA).

Kâğıda emdirilmiş Spice adlı uyuşturucunun kuruma sokulmasını önlemek için yalnızca kopyaların teslim edilmesine izin verilebilir. RSJ, ilgili menfaatleri ve daha az kısıtlayıcı seçenekleri değerlendirerek bu uygulamayı kabul etmiştir (16 Mart 2023, 21/20548/GA).

Teslim edilmeyen posta iade edilebilir, masrafı size ait olmak üzere geri gönderilebilir veya sizin için saklanabilir. İmha edilmesi için onayınız gerekir. Suçları önlemek veya ortaya çıkarmak amacıyla bir opsporingsambtenaar (suç araştırma yetkisi olan görevli) görevlisine teslim edilmesi mümkündür (Pbw madde 36, fıkra 5).

Gizli avukat yazışmaları

Avukatınız ve commissie van toezicht (kurum denetim komisyonu) dâhil bazı kişiler ve kurumlar için özel koruma geçerlidir: bunlar ‘geprivilegieerde contacten’ (özel koruma altındaki iletişim muhatapları) olarak kabul edilir. Onların postaları, Pbw madde 36 kapsamındaki olağan içerik denetimine ve ret kurallarına tabi değildir. Eklenen eşyalara yönelik kontrol sizin yanınızda yapılmalıdır.

Gelen özel korumalı postalar için gönderim kuralları vardır: dış zarfın içinde kapalı bir iç zarf bulunmalı ve iç zarfın size verilmesi istenmelidir. Gönderen, hangi sıfatla yazdığını açıkça belirtmelidir. RSJ’nin yerleşik kararlarına göre, bu postaların haksız yere açılması genellikle € 7,50 tutarında bir tegemoetkoming (telafi ödemesi) yapılmasına yol açar. Bir not defteri kendiliğinden özel korumalı posta sayılmaz.

Fotokopi konusunda yardım alınırken de gizlilik geçerlidir. Avukat mektuplarının okunması ve bu bilgilerin bir raporda kullanılması hukuka aykırı bulunmuştur (KC 2018/027).

Ziyaret ve giriş kontrolü

Huis van bewaring içinde de haftada en az bir saat ziyaret hakkınız vardır (Pbw madde 38, fıkra 1). Başvurular, saatler, yerler ve ziyaretçi sayıları kurumun iç kurallarında düzenlenir. Ziyaret hakkı fiilen kullanılabilir olmalıdır: RSJ, 7.45–8.45 arasındaki ziyaret saatini kabul edilebilir bulmamış ve 9.00 veya sonrasında başlayan bir saati makul görmüştür.

Ziyaretler genellikle toplu gözetim altında yapılır. Kişiye özel gözetim, konuşmaların dinlenmesi veya kaydedilmesi gerekli olmalıdır. Denetimin türü ve nedeni önceden bildirilmelidir.

Ziyaretçilerin kıyafetleri ve getirdikleri eşyalar aranabilir. Vücutlarının üzerinde veya içinde yapılan ‘visitatie’ (beden muayenesi veya beden içi arama), giriş şartı olarak konulamaz. Yasak eşyaları kuruma sokmak veya sokmaya çalışmak, Wetboek van Strafrecht (Ceza Kanunu) madde 429a uyarınca suçtur. Müdür, uygunsuz davranış durumunda ziyareti sonlandırabilir.

Ziyaretin reddedilmesi veya yasaklanması

Bir ziyaretçi, Pbw madde 36, fıkra 4’te belirtilen menfaatler nedeniyle reddedilebilir. Normalde en fazla altı aylık süre geçerlidir. On iki aylık süre yalnızca terör suçundan şüphelenilmesi veya mahkûmiyet bulunması hâlinde ya da mağdurların veya ilgili diğer kişilerin korunması bu kadar uzun bir süre gerektiriyorsa mümkündür.

Ret kararı derhâl, yazılı, anlaşılır ve gerekçeli olarak, tarih ve imzayla bildirilmelidir. Karara karşı beklag (kurum kararına yönelik resmî şikâyet) ve schorsingsverzoek (kararın uygulanmasının geçici olarak durdurulması talebi) mümkündür. Schorsing (uygulamanın geçici olarak durdurulması), kararın şimdilik uygulanmamasını istemeniz anlamına gelir.

Disciplinaire bezoekontzegging (disiplin cezası olarak ziyaret yasağı), yani o kişinin ziyaretiyle bağlantılı davranış nedeniyle verilen ceza, en fazla dört hafta sürer (Pbw madde 51, fıkra 1, bent b).

Strafcel (disiplin cezası hücresi) veya afzonderingscel (ayrı tutma hücresi) içinde bulunmak, ziyaret hakkını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Kısıtlama; düzen, güvenlik, davranış ya da bedensel veya ruhsal durum nedeniyle gerekli olmalıdır. Ziyaret ayrı olarak ve gözetim altında yapılır.

Gözetimsiz ziyaret ve aileyle iletişim

Bezoek zonder toezicht (gözetimsiz ziyaret), kanuni bir hak değildir. Model Huisregels (Örnek Kurum İç Kuralları) uyarınca, şu koşullarda ayda en fazla bir kez izin verilebilir:

• normal güvenlikli bir veya birden fazla cezaevinde ya da huis van bewaring içinde kesintisiz altı aydır bulunuyorsanız;
• ziyaret, bağları koruyor veya güçlendiriyor ve topluma dönüşünüzü destekliyorsa;
• yakın ve kalıcı bir bağ varsa;
• soruşturma ve kovuşturma buna engel oluşturmuyorsa;
• detentieregime (kurumda uygulanan infaz düzeni) içinde daha fazla imkân sunan düzeye yükseltilmişseniz.

Müdür, talebinizi kişisel durumunuza göre değerlendirmelidir. Düzeni veya güvenliği bozan davranışlar dikkate alınabilir. RSJ’ye göre, kalıcı bir bağı kanıtlamak için evlilik veya birlikte yaşama sözleşmesi şart değildir. Daha önce onaylanan ek ziyaretin iptal edilmesi de menfaatlerin yazılı olarak değerlendirilmesini gerektirir.

Ebeveyn-çocuk görüşme zamanları, on altı yaşından küçük çocuklarla iletişim kurma imkânı sağlar. Kurumda tutulan kişiler arasında yakın bir ilişki varsa ve kurumda bulunmaları nedeniyle en az üç aydır görüşememişlerse karşılıklı ziyaret mümkün olabilir. Her iki kurum da onay vermelidir; incidenteel verlof (özel durumlarda verilen kısa süreli izin) koşulları geçerlidir.

Avukat ziyareti, normal ziyaret süresinden sayılmaz. Özel korumalı ziyaretler kural olarak gözetimsiz yapılır. Ziyaretçi için ciddi tehlike varsa, kendisiyle görüşüldükten sonra istisna uygulanabilir.

Telefon görüşmeleri ve konuşmaların korunması

Pbw madde 39, fıkra 1, haftada en az bir kez on dakika telefonla görüşme hakkı tanır. Normalde masrafı kendiniz ödersiniz. Maddi yetersizlik, avukatınızla gerekli telefon görüşmesini engellememelidir. Kurum ayrıca telefon görüşmelerinde mahremiyeti sağlamak için yeterli çabayı göstermelidir.

Konuşmaları dinlemek veya kaydedilmiş görüşmeleri sonradan dinlemek için somut belirtiler bulunmalı ve menfaatler değerlendirilmelidir. Bu, kimlik kontrolü veya Pbw madde 36, fıkra 4’teki menfaatler için gerekli olabilir. Denetimin türü ve nedeni önceden bildirilmelidir.

RSJ’ye göre, sırf kurumda kaçma riski veya toplum açısından risk taşıyan kişilerin bulunma ihtimali nedeniyle bütün görüşmeleri kaydetmek aşırı bir uygulamadır. Müdür, kaydın yalnızca ilgili kişiyle veya onun bölümüyle sınırlandırılıp sınırlandırılamayacağını araştırmalıdır. Kayıtlar en fazla dört ay saklanabilir (Penitentiaire Maatregel (ceza infaz uygulamalarını düzenleyen kararname) madde 23a).

Belirli görüşmelerin yasaklanması en fazla on iki ay sürebilir. Bu azami süre yalnızca yukarıda belirtilen terör veya mağdurların korunmasıyla ilgili durumlarda uygulanabilir. Telefon görüşmelerinin tamamen yasaklanması kural olarak mümkün değildir; bir tedbir veya disiplin cezası kapsamında strafcel veya afzonderingscel içinde bulunulması bunun istisnasıdır.

Gereklilik ve imkân olduğunda avukatınızla ve diğer özel korumalı muhataplarla iletişim kurabilmelisiniz. Denetim yalnızca kimliklerini belirlemekle sınırlı olabilir. Buna rağmen kaydedilmiş görüşmeler derhâl silinmelidir. Numara tanıma sistemi, kayıtlı avukat numaralarıyla yapılan görüşmelerin kaydını engeller. Özel korumalı bir muhatabın geri arama talebi kural olarak 24 saat içinde iletilmelidir; aciliyeti açıkça belirtin.

Kurumda tutulan hayat arkadaşınızla veya birinci ya da ikinci derece aile üyelerinizle telefon görüşmesi, kurumun iç kuralları çerçevesinde mümkündür; EBI (ekstra güvenlikli ceza infaz birimi) içinde bulunulması için istisna geçerlidir.

İnternet, görüntülü görüşme ve eğitim

İnternet veya görüntülü görüşme için genel bir kanuni hak yoktur. İnternet, eğitim ve topluma dönüş gibi amaçlarla kullanılır. Re-integratiecentrum (topluma yeniden uyum merkezi) bilgisayarlarında izin verilen internet sitelerinin listesi bulunur.

Bununla birlikte, bireysel bir başvuru somut olarak değerlendirilmelidir. Bir baba, kızının ruhsal sorunlar nedeniyle ziyarete gelmekte zorlandığını belgelerle açıkladığında, RSJ görüntülü görüşmenin reddedilmesini yeterince gerekçelendirilmiş bulmamıştır (26 Mayıs 2023, 23/31684/GA). Görüntülü görüşme yüz yüze ziyaretin yerini alıyorsa, Pbw madde 38 esas alınır.

Hukuki internet sitelerine erişim de savunma açısından önemli olabilir. Ramazan Demir/Türkiye davasında Europese Hof (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi), ayrıntılı bir güvenlik değerlendirmesi yapılmadan erişimin reddedilmesinin EVRM (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi) madde 10’u ihlal ettiğine karar vermiştir. Eğitim talepleri de kişisel menfaatlerin değerlendirilmesini gerektirir (Pbw madde 48, fıkra 1).

Gazetecilerle iletişim

Medyayla iletişim için önceden yazılı izin istemeli, görüşmenin konusunu ve kapsamını belirtmelisiniz. Pbw madde 40; düzen ve güvenlik, kamu düzeni ve genel ahlak, başkalarının hakları ve suçların önlenmesi veya ortaya çıkarılması açısından değerlendirme yapılmasını gerektirir.

Müdür, yayının önceden incelenmesi gibi koşullar koyabilir. Ceza davaları ve ülke çapında etkisi olan konular dâhil belirli konularda, DJI-persvoorlichter (ceza infaz kurumlarından sorumlu DJI’nin basın sözcüsü) görüşü alınmalıdır.

Yalnızca suçunuzun ağırlığına atıfta bulunmak yeterli değildir. Ancak somut gerekçeler sunulursa, mağdurların ve hayatını kaybedenlerin yakınlarının menfaatleri daha ağır basabilir. KC2024/003 sayılı kararda böyle bir ret kabul edilmiştir; bu karara karşı beroep başvurusu yapılmıştır.

Justitiële jeugdinrichtingen

Posta ve aileyle iletişimin korunması

Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen (Bjj) (Adli Gençlik Kurumları Temel İlkeleri Kanunu) madde 41, gençlere posta hakkı tanır. Masraflar normalde gence aittir. Eşya kontrolüne izin verilir. İçerik denetimi önceden bildirilmeli ve düzen, güvenlik, suçların önlenmesi veya ortaya çıkarılması, mağdurların korunması, gencin gelişimi ya da perspectiefplan (kurumda kalış ve gelişim planı) açısından gerekli olmalıdır. Bu menfaatler, postanın reddedilmesini de haklı kılabilir.

Avukatlar ve commissie van toezicht, özel korumalı iletişim muhataplarıdır. Gencin ağır basan menfaatleri aksini gerektirmedikçe bu koruma anne-baba, vasi, üvey anne-baba ve koruyucu anne-baba için de geçerlidir (Bjj madde 42). Bu postalardaki eşya kontrolü gencin yanında yapılmalıdır.

Ziyaret

Gençlerin haftada en az bir saat ziyaret hakkı vardır (Bjj madde 43). Ziyaretçiler kimliklerini kanıtlayabilmelidir; kıyafet kontrolü yapılabilir. Gerekli denetim önceden açıklanmalıdır.

Ziyaretin reddedilmesi, mağdurların veya suçla bağlantılı diğer kişilerin korunması hâlleri dışında, en fazla dört hafta sürer. Müdür, nedenleri yazılı olarak gerekçelendirmelidir (Bjj madde 62). Disciplinaire bezoekontzegging de en fazla dört hafta sürebilir.

Anne-babalar, üvey anne-babalar, koruyucu anne-babalar ve vasiler kural olarak gözetimsiz iletişim kurabilir. Yalnızca gençten kaynaklanan ve ziyaretçiye yönelik ciddi bir tehlike, görüşme sonrasında denetimi haklı kılabilir. Ancak ziyaret saatlerine uymaları gerekir. İş veya uzun yolculuk süresi gibi önemli engeller varsa müdür başka bir ziyaret zamanı sağlamalıdır.

Bu koruma, ziyaretin reddedilmesini tamamen engellemez. Anne-babanın içine uyuşturucu gizlenmiş eşyaları kuruma sokmaya çalışmasının ardından RSJ bir schorsingsverzoek başvurusunu reddetmiştir; iki haftalık ret, geçici değerlendirmede kabul edilebilir bulunmuştur (28 Ekim 2021, 21/23886/SJA).

Telefon görüşmeleri

Gençler haftada en az iki kez onar dakika telefonla görüşebilir (Bjj madde 44, fıkra 1). Normalde masrafları kendileri öderler. Denetim, kimlik kontrolü veya Bjj madde 41, fıkra 4’teki menfaatler için yapılabilir ve açıklanmalıdır. Kayıtlar en fazla sekiz ay saklanabilir ve sonrasında silinmelidir. Belirli görüşmeler en fazla dört hafta yasaklanabilir; devam eden bir görüşme de sonlandırılabilir.

Tbs (mahkeme kararıyla zorunlu adli psikiyatrik tedavi tedbiri) ve adli bakım

Terbeschikkinggestelden (tbs tedbiri uygulanan kişiler) için de dış dünyayla iletişim; posta, ziyaret, telefon, internet ve medyayla iletişimi kapsar. Belirli bir talepte bulunurken geçerli iletişim kurallarını sorun ve kiminle iletişim kurmak istediğinizi açıkça belirtin.

Kısıtlamalar hakkında şikâyet

Ceza infaz sisteminde beklag, Pbw madde 60–68 ile düzenlenir. Postanın gönderilmesinin veya teslim edilmesinin reddi yazılı olarak bildirilmelidir. Bezoek zonder toezicht hakkındaki bir karar veya karar verilmemesi konusunda da şikâyette bulunabilirsiniz.

Genel bir kurala ilişkin her şikâyetin esası incelenmez. Ancak size özel bir istisna talebinin reddedilmesi, beklag yoluna açık bir karar olabilir. Gençler, asgari ziyaret imkânı sağlanmadığında beklagcommissie (şikâyetleri inceleyen komisyon) nezdinde şikâyette bulunabilir. Olası bir tegemoetkoming, örneğin ziyaretçilerin yol masrafları için değil, gençlerin bizzat yaşadığı mağduriyet içindir.

Bu sizin için ne anlama geliyor?

• Ziyaret veya telefon görüşmesi talep etmeden önce kurumun iç kurallarını kontrol edin.
• İstisna talebinde kişisel durumunuzu açıklayın ve destekleyici belgeleri ekleyin.
• Özellikle normal telefon saatleri dışında, avukatınızla görüşmenin neden acil olduğunu belirtin.
• Kararları, zarfları ve geri arama taleplerini saklayın. Gecikme veya ret durumunda olanları not edin.
• Kısıtlama durumunda nedenini, süresini ve menfaatlerinizin nasıl değerlendirildiğini sorun.

Bu sayfa, Hameleers Antonides Advocaten bünyesinde ceza infaz hukuku alanında uzman olan Mr. S.P.C. (Stan) Broekmans'ın uzmanlığı temel alınarak hazırlanmıştır. Kendi durumunuzla ilgili bir sorunuz mu var? Bizimle iletişime geçin; ön değerlendirme ücretsizdir.

Diğer konular

• Açlık ve susuzluk grevi
• Afdeling voor Intensief Toezicht (Yoğun Gözetim Birimi)
• Arrestanten (DJI bünyesinde özel statüde tutulan kişiler)
• Beklagprocedure (şikâyet usulü)
• Ceza infaz kurumunda size yönelik tutum ve davranışlar
• Ceza infazında bakım yükümlülüğü