Detentiefasering (ceza infazının aşamalı olarak dışarıya açılması)

Detentiefasering, cezaevinde bulunduğunuz süre içinde topluma dönüşünüz için kurum dışında çalışmanıza aşamalı olarak daha fazla imkân tanınmasıdır. Örneğin, beperkt beveiligde afdeling (BBA) olarak adlandırılan düşük güvenlikli bir bölümden cezaevi dışında çalışmaya gidebilirsiniz. Cezanızın son kısmını cezaevi dışında geçirdiğiniz penitentiair programma (PP) da bununla bağlantılıdır.

Cezaevlerinde detentiefasering

Wet straffen en beschermen (cezalandırma ve koruma kanunu) 1 Temmuz 2021'de yürürlüğe girdiğinden beri beperkt en zeer beperkt beveiligde inrichtingen (BBI ve ZBBI; düşük ve çok düşük güvenlikli cezaevleri) artık bulunmamaktadır. Algemeen en regimesgebonden verlof (genel ve infaz rejimine bağlı izinler), yerini re-integratieverlof'a (topluma yeniden uyum izni) bırakmıştır: Bu iznin güvenli bir dönüşe katkıda bulunması gerekir. Önemli olaylar için verilen incidenteel verlof (özel durum izni) ise devam etmektedir.

Voorwaardelijke invrijheidstelling (v.i.; koşullu salıverilme) en fazla iki yılla sınırlandırılmıştır. Openbaar Ministerie (OM; savcılık), her hükümlü için v.i. uygulanıp uygulanmayacağını değerlendirir. Arbeidsplicht (çalışma yükümlülüğü) ve recht op arbeid (çalışma hakkı) da kaldırılmıştır: Çalışmak artık zorunlu değildir, ancak çalışmaya kabul edilmek koşullara bağlıdır.

Topluma dönüş için göstereceğiniz çabadan siz sorumlusunuz. Casemanager (süreç sorumlusu), reclassering (denetimli serbestlik ve topluma uyum hizmeti) ve belediye bu konuda size destek olabilir. Detentiefasering, bu dönüşü hazırlamayı ve yeniden suç işleme olasılığını azaltmayı amaçlar.

Kişisel planınız ve başvuru

Detentie- en re-integratieplan (D&R-plan; cezaevi süreci ve topluma yeniden uyum planı), hedeflerinizi ve bunlara ulaşmak için izleyeceğiniz yolu içerir. Durumunuz en az altı haftada bir multidisciplinair overleg (MDO; farklı uzmanlık alanlarından görevlilerin toplantısı) kapsamında görüşülür. Bu toplantıya casemanager, bir ceza infaz görevlisi, bir çalışma sorumlusu ve sağlık birimi de katılır. Extra Zorg Voorziening'de (ek bakım birimi) bir psikoloğun da katılması zorunludur. Toplantıya bölüm yöneticisi başkanlık eder.

MDO; planınız, faaliyetleriniz, promoveren veya degraderen (daha fazla imkân sunan programa geçiş veya bu imkânların azaltılması) ve nakil konusunda müdüre görüş bildirir. Casemanager, aşamalı geçiş için olası tarihleri hesaplar. Bunlar hedef tarihlerdir, kesin başlangıç tarihleri değildir. RSJ, yani Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (ceza infazı ve gençlerin korunması alanındaki kararları inceleyen kurul), bunu 24 Nisan 2019'da doğrulamıştır (R-19/2956/GV).

Süreç sizinle görüşülür ve kayda geçirilir. Casemanager, belgeleri ve görüşleri toplar. MDO ve Vrijhedencommissie'de (kurum dışına çıkma imkânlarını değerlendiren komisyon) görüşüldükten sonra müdür, nakil talebinde bulunulup bulunulmayacağına karar verir. Ardından, bakan adına yerleştirme ve bazı serbestlik imkânları hakkında karar veren selectiefunctionaris (yerleştirme yetkilisi), talebi değerlendirir.

Müdür, Penitentiaire beginselenwet'in (Pbw; ceza infazının temel ilkelerini düzenleyen kanun) 2. maddesinin 2. fıkrasındaki sorumluluğu gereği, kural olarak detentiefasering sürecini kendisi başlatmalıdır. Siz de Pbw'nin 18. maddesine dayanarak talepte bulunabilirsiniz.

Beperkt beveiligde afdeling: dışarıda çalışma

BBA, cezaevinin içinde veya yanında bulunan bir bölümdür. Bu bölümden, cezanızın sonuna doğru, tahliye sonrasında yaşayacağınız bölgede dışarıda çalışmaya veya gündüz faaliyetlerine katılmaya gidebilirsiniz. Bunun eğitim veya bakım hizmetleriyle birleştirilmesi mümkündür.

Extramurale arbeid (kurum dışında çalışma) sonrasında Beschrijving Getoond Gedrag (BGG; sergilenen davranışları açıklayan belge) alabilirsiniz. Bu belgeyle, gelecekteki bir işverene sorumlu bir çalışan olarak davrandığınızı gösterebilirsiniz.

İzin ve değerlendirme

BBA'ya yerleştirilmeniz için extramurale arbeid amacıyla re-integratieverlof verilmiş olması gerekir. Bu koşul, Regeling selectie, plaatsing en overplaatsing van gedetineerden'in (mahpusların seçimi, yerleştirilmesi ve nakline ilişkin düzenleme) 2. maddesinin 1. fıkrasında yer alır. İzin kuralları, Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting'in (Rtvi; kurumdan geçici olarak ayrılmaya ilişkin düzenleme) 20a ve 20ab maddelerinde bulunur. Kurum dışında gündüz eğitimi almak da extramurale arbeid kapsamına girer.

Bu izin hakkında bakan adına selectiefunctionaris karar verir. İzin başvurunuza, belirli bir kuruma veya bölüme yerleştirme ya da nakil talebi de eklenir (Pbw, madde 18, fıkra 1, bent a). Müdür bilgi toplar ve her durumda plaatsing- en vrijhedencommissie'den (yerleştirme ve serbestlik imkânları komisyonu) görüş ister. Reclassering, polis veya destek hizmeti sağlayan kişiler de görüş bildirebilir (Rtvi, madde 3).

İzninizin D&R-plan'ınızdaki bir hedefle uyumlu olması gerekir. Rtvi'nin 15. maddesinin 2. fıkrasına göre ayrıca şunlar dikkate alınır:

• cezaevinde bulunduğunuz tüm süre boyunca davranışlarınız ve topluma dönüşe uygunluğunuz;
• riskleri kontrol altında tutma imkânları;
• mağdurların, hayatını kaybedenlerin yakınlarının ve diğer ilgililerin menfaatleri;
• neden olduğunuz zararı karşılama çabalarınız;
• iznin amacı, katkısı, süresi ve ihtiyaç duyulan izin sayısı.

Wetboek van Strafvordering'in (Ceza Muhakemesi Kanunu) 51e maddesinin 1. fıkrasında belirtilen bir suçtan mahkûmiyet sonrasında verilen ilk refakatsiz re-integratieverlof için mağdurların menfaatleri özel olarak değerlendirilir.

Müdür, daha önce verilmiş bir izne elektronik gözetim gibi ek koşullar bağlayabilir. Bu, RSJ'nin 18 Ağustos 2023 tarihli kararında belirtilmiştir (22/27673/GA).

Ne zaman ve ne kadar süreyle?

Extramurale arbeid için re-integratieverlof, altı aydan uzun hapis cezalarında mümkündür. Olası v.i. veya tahliyeden önceki dönemde, verilen cezanın en fazla altıda birini kapsar.

Süre en az dört hafta, en fazla on iki aydır ve D&R-plan'ınızda belirlenir. Bu on iki ayın ardından v.i. başlamazsa, selectiefunctionaris talebiniz üzerine süreyi en fazla 24 ay uzatabilir (Rtvi, madde 20ab).

Hangi durumlarda yararlanamazsınız?

Rtvi'nin 4. maddesindeki ret nedenlerine ek olarak, 16. maddesinde belirtilen kapsam dışı durumlar da geçerlidir. Şu durumlarda yararlanamazsınız:

• basisprogramma'daysanız (temel program) veya degraderen kararıyla daha sınırlı imkânlar sunan programa geçirilmişseniz;
• bir ödeme planına katılmak istemiyorsanız;
• ömür boyu hapis, tbs met verpleging (zorunlu kurum içi tedavi ve gözetim tedbiri) veya sürekli suç işleyenlere yönelik ISD-maatregel (tekrarlayan suç faillerini özel bir kuruma yerleştirme tedbiri) uygulanmasına karar verilmişse;
• extra beveiligde inrichting'de (ekstra güvenlikli cezaevi) veya terroristenafdeling'de (terör suçlarıyla ilgili özel bölüm) kalıyorsanız.

PP'ye katılım da bu izinden yararlanmayı engeller. Her iki süreç için de uygunsanız, bakan adına selectiefunctionaris karar verir (Rtvi, madde 20ab, fıkra 3). Yukarıda belirtilen diğer kapsam dışı durumlar, kısa ve uzun süreli re-integratieverlof için de geçerlidir.

İzin sizin davranışlarınız nedeniyle sona erdirilirse, üç ay boyunca bu izinden yeniden yararlanamazsınız (Rtvi, madde 20ab, fıkra 5).

Hangi kurumlarda BBA bulunur?

Yalnızca kadınlara yönelik olan PI Nieuwersluis (cezaevi) ve PI Ter Peel (cezaevi) bünyesinde BBA bulunur. Ayrıca PI Dordrecht (cezaevi), PI Alphen a/d Rijn (Eikenlaan) (cezaevi), PI Heerhugowaard (Amerswiel) (cezaevi), PI Rotterdam (Hoogvliet) (cezaevi), PI Roermond (cezaevi), PI Almelo (De Karelskamp) (cezaevi), PI Haaglanden (cezaevi), PI Middelburg (cezaevi) ve PI Veenhuizen (cezaevi) bünyesinde de BBA vardır.

Penitentiair programma: gözetim altında dışarıda kalma

PP sırasında cezaevi dışında, onaylanmış bir adreste kalırsınız. Hukuken mahpus statünüz devam eder ve idari olarak bir penitentiaire inrichting'e (PI; ceza infaz kurumu) kayıtlı kalırsınız. Müdürün sorumluluğu devam eder (Penitentiaire maatregel'in (Pm; ceza infazına ilişkin uygulama düzenlemesi) 8. maddesinin 1. fıkrası). Kıdemli bir casemanager sizinle iletişim kurar ve gözetimi yürütür; reclassering veya başka kurumlar da sürece katılabilir.

PP, topluma dönüşü destekleyen ve yeniden suç işlenmesini önlemeye yardımcı olan faaliyetlerden oluşur (Pbw, madde 4). Bunlara haftada en az 26 saat ayırırsınız (Pm, madde 5, fıkra 1). Bunlar iş, eğitim, sosyal beceriler veya ayakta bağımlılık tedavisi gibi bakım ve tedavi hizmetleri olabilir.

Program; iş, gelir, barınma, ev ortamı ve sosyal çevreyle ilgili D&R hedefleriniz için daha önce yaptığınız çalışmalarla bağlantılı olmalıdır. Yani bağımsız bir süreç değil, önceki çalışmaların devamıdır.

Koşullar ve süre

Kabul için geçerli koşullar arasında şunlar bulunur:

• Yetişkinsiniz veya volwassenenstrafrecht (yetişkinlere uygulanan ceza hukuku) kapsamındasınız.
• Onvoorwaardelijke vrijheidsstraf (ertelenmeden infaz edilecek özgürlüğü kısıtlayıcı ceza) süreniz en az altı ay, en fazla bir yıldır.
• Başlangıçta cezanızın en az dört haftası, en fazla bir yılı kalmıştır.
• Plusprogramma'ya (daha fazla faaliyet ve imkân sunan program) katılıyorsunuz.
• Geçerli bir kimlik belgeniz, BSN'niz (vatandaş hizmet numarası) ve onaylanmış bir kalış adresiniz vardır.
• D&R hedefleriniz üzerinde çalışıyorsunuz ve haftada en az 26 saat işiniz veya gündüz faaliyetiniz vardır.
• Makul bir süre içinde geliriniz olacaktır.
• Koşulları ve kararlaştırılan hususları içeren katılım beyanını imzalarsınız.
• Başka koşullar katılımınıza engel oluşturmaz.

PP, tahliyenizden hemen önceki dönemi kapsar ve Pbw'nin 4. maddesinin 2. fıkrasına göre, verilen özgürlüğü kısıtlayıcı cezanın en fazla altıda biri kadar sürer.

Vrijheidsstraf (özgürlüğü kısıtlayıcı ceza) kapsamına (vervangende) hechtenis (başka bir yaptırımın yerine uygulanan veya doğrudan verilen kısa süreli hapis), militaire detentie (askerî hapis) ve (vervangende) jeugddetentie (başka bir yaptırımın yerine uygulanan veya doğrudan verilen gençlere özgü hapis) de girer. Devam eden bir hoger beroep (istinaf başvurusu) veya cassatieberoep (hukuki denetim amaçlı temyiz başvurusu), katılımı kendiliğinden engellemez. Bu durumda tahliye tarihi, itiraz edilen mahkûmiyet kararı esas alınarak hesaplanır.

Kim karar verir?

Müdür, sizi selectiefunctionaris'e önerebilir ve reclassering görüşünü, gerektiğinde de OM görüşünü ekler (Pm, madde 7). Siz de Pbw'nin 18. maddesinin 1. fıkrasının b bendine dayanarak katılım talebinde bulunabilirsiniz.

Selectiefunctionaris karar verirken, işlenen suçu, tahliye tarihinizdeki belirsizliği ve uygun bir adresin bulunup bulunmadığını da değerlendirir.

Örneğin elektronik kelepçeyle elektronik gözetim, her durumda zorunlu değildir. Selectiefunctionaris bu konuda davranışlarınızı, özel riskleri ve mağdurların korunmasını dikkate alarak karar verir (Pm, madde 7a).

Kapsam dışı durumlar ve uyulması gereken kurallar

Pm'nin 6. maddesi, şu durumlarda katılımı engeller:

• özgürlüğü kısıtlayıcı cezadan sonra henüz başlamamış tbs met verpleging uygulanacak olması;
• ceza sonrasında vertrekplicht (ülkeyi terk etme yükümlülüğü) veya uitlevering (başka bir ülkeye iade) bulunması;
• extra beveiligde inrichting veya BBA'ya yerleştirilmiş olmanız;
• hakkınızda ISD-maatregel kararı verilmiş olması.

PP sırasında gözetim talimatlarına uymalı, kalış adresinizdeki değişiklikleri bildirmeli ve suç işlememelisiniz (Pm, madde 9, fıkra 1). Özel koşullar, örneğin uyuşturucu veya alkol kullanımını, belirli kişilerle teması ya da belirli yerlerde bulunmayı sınırlayabilir. Elektronik gözetim de uygulanabilir.

İhlaller veya programa uyulmaması, cezaevine geri gönderilmenize yol açabilir. İhlalin ağırlığına göre müdür uyarıda bulunabilir, koşulları değiştirebilir veya programın sona erdirilmesini önerebilir. Acil bir gereklilik varsa programı kendisi sona erdirebilir (Pm, madde 9a).

RSJ'nin 8 Kasım 2023 tarihli kararında (23/34683/GB), esrar kullanımı nedeniyle programın sona erdirilmesi geçerli bulunmuştur. Katılımcı, kullandığını kendisi bildirmişti. Koşullar açıkça belirtilmiş ve imzalanmıştı; kişinin geçmişi de değerlendirmede dikkate alınmıştır.

Aşamalı geçişi etkileyen diğer durumlar

Devam eden ceza davaları, kısa süre içinde görülmeleri mevcut cezaevi sürenizin bitiş tarihini değiştirebilecekse engel oluşturabilir. Bu durumda kalan ceza süresi yeterince kesin değildir (RSJ, 25 Mayıs 2022, 22/25105/GB). Bir çocuğu velayet yetkisi bulunan kişiden kaçırma veya uzak tutma gibi devam eden bir suçta değerlendirme farklı olabilir. Yalnızca suçu inkâr etmek, aşamalı geçişin reddedilmesi için gerekçe değildir.

Lijfsdwang (bir yükümlülüğü yerine getirmeye zorlamak amacıyla hapsetme), Pbw anlamında bir vrijheidsstraf değildir. Bu nedenle, bu gerekçeyle tutulurken detentiefasering mümkün değildir. Ancak hapis cezasının hemen ardından uygulanacak lijfsdwang, aşamalı geçişe mutlaka engel olmak zorunda değildir. Schadevergoedingsmaatregel (zararın karşılanmasına yönelik ödeme tedbiri) nedeniyle uygulanan vervangende hechtenis ise özgürlüğü kısıtlayıcı ceza ve kalan ceza süresi olarak sayılır; bunun için aşamalı geçiş mümkün olabilir.

Sürecinizin ele alınışı hakkında şikâyet

Görüş ve belgelerin toplanması zaman alır. Hazırlık için yaklaşık sekiz hafta gerektiğini hesaba katın. Bu, resmî bir sonuçlandırma süresi değildir. Yeterince hızlı hareket edilip edilmediği, sizin koşullarınıza bağlıdır. Hedef tarihin geçmesi, kurumun görevini yerine getirmediği anlamına kendiliğinden gelmez.

İşlemlerin yeterli özenle veya hızla yürütülmemesi hakkında commissie van toezicht'e (cezaevi denetim komisyonu) beklag (resmî şikâyet) başvurusunda bulunabilirsiniz. Casemanager bu işlemlerde müdür adına hareket eder. Buna karşılık, müdürün seçim ve yerleştirmeye ilişkin görüşünün içeriği ve hazırlanma süreci hakkında beklag yolu açık değildir (RSJ, 8 Ocak 2019, 17/3121/GA).

Casemanager, henüz tüm koşulları karşılamadığınız gerekçesiyle bir PP başvurusunu incelemeden doğrudan reddedemez. Talebinizi karar verilmek üzere sunmak isteyip istemediğinize siz karar verirsiniz. Talebin işleme alınmaması, müdürün görevini yerine getirmesinde önemli bir eksiklik oluşturabilir (RSJ, 13 Aralık 2023, 22/30614/GA).

Casemanager ayrıca PP sırasında ve sonrasındaki plan ve hedeflerinizle ilgili belirsizlikleri, ilgili taraflarla görüşerek araştırmalıdır (RSJ, 7 Şubat 2022, 21/24167/GB).

Bu sizin için ne anlama gelir?

Cezanıza ve hedeflerinize hangi sürecin uygun olduğunu casemanager ile zamanında görüşün. Hedef tarihlerinizi, eksik belgeleri ve gerekli görüşleri sorun. Kalacağınız adres, iş veya gündüz faaliyetleri hakkında bilgileri kendiniz de sağlayın: Hazırlığın ne kadar hızlı yapılabileceği sizin iş birliğinize de bağlıdır.

D&R-plan'ınızın, serbestlik imkânlarına neden ihtiyaç duyduğunuzu ve bunların topluma dönüşünüzü nasıl destekleyeceğini açıkça göstermesini sağlayın. Koşulları imzalamadan önce okuyun ve belirsiz noktaları görüşün. Cezaevi dışında kaldığınız süre boyunca da ceza infaz kurallarına ve gözetime tabi olmaya devam edersiniz.

Bu sayfa, Hameleers Antonides Advocaten bünyesinde ceza infaz hukuku alanında uzman olan Mr. S.P.C. (Stan) Broekmans'ın uzmanlığı temel alınarak hazırlanmıştır. Kendi durumunuzla ilgili bir sorunuz mu var? Bizimle iletişime geçin; ön değerlendirme ücretsizdir.

Diğer konular

• Açlık ve susuzluk grevi
• Afdeling voor Intensief Toezicht (Yoğun Gözetim Birimi)
• Arrestanten (DJI bünyesinde özel statüde tutulan kişiler)
• Beklagprocedure (şikâyet usulü)
• Ceza infaz kurumunda size yönelik tutum ve davranışlar
• Ceza infazında bakım yükümlülüğü