Disiplin cezaları

Disiplin cezası, bir kurumda kaldığınız sırada kusurlu davranışınız nedeniyle verilen cezadır. Kurum yönetimi, ne yaptığınızı ve seçilen cezanın neden uygun olduğunu gerekçelendirebilmelidir. İzin verilen cezalar; cezaevleri, justitiële jeugdinrichtingen (gençlere yönelik adli infaz kurumları) ve tbs-klinieken (adli psikiyatrik tedavi klinikleri) arasında farklılık gösterir.

Ne zaman disiplin cezası verilebilir?

Davranışın düzeni, güvenliği veya özgürlükten yoksun bırakmanın uygulanmasını bozması gerekir. Bir şey yapacağınızdan şüphelenilmesi yeterli değildir. Ayrıca davranıştan şahsen sorumlu tutulabilmeniz gerekir: toplu ceza verilmesine izin verilmez. Ancak Wetboek van Strafrecht (Hollanda Ceza Kanunu) 47 ve 48. maddeleri uyarınca bir davranışa yardım etmek veya birini o davranışa yönlendirmek de cezalandırılabilir.

Bir disiplin ihlalinin, genel ceza hukukuna göre suç veya kabahat olması gerekmez. Buna karşılık örneğin bir kavga, hem disiplin cezasına hem de suç duyurusuna yol açabilir.

Bir ordemaatregel (düzeni ve güvenliği korumaya yönelik tedbir) farklı bir amaç taşır: örneğin intihar tehlikesi durumunda güvenliği sağlamak. Bunun için kusurlu davranış gerekmez. Tedbir, güvenli biçimde mümkün olur olmaz sona ermelidir. Ceza olarak afzondering (kişinin diğerlerinden ayrı tutulması) son çaredir: en az kısıtlayıcı seçenek seçilmeli ve süre mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır.

Usul: rapor, dinlenme ve karar

Rapor ve delil

Olayı gören personel, bizzat doğru, eksiksiz ve gerçeğe uygun bir rapor hazırlamalıdır. Bu kişi, infaz koruma görevlisi dışındaki bir personel de olabilir. Olayın yönetime rapor edildiği size gereksiz gecikme olmadan bildirilmelidir. Kararlarda hem üç günlük hem de ilgili koşullarda bir buçuk saatlik gecikme fazla bulunmuştur.

Müdür, davranışı sizin gerçekleştirdiğinize ilişkin kanaatini inandırıcı olgulara dayandırmalıdır. Personel raporları kendiliğinden görev yemini altında verilmiş beyan sayılmaz. Müdür davranışı bizzat görmüşse rapor düzenlenmeyebilir; ancak sizi dinlemek yine de zorunludur.

Bewaardersarrest ve dinlenme

Karar beklenirken geçici olarak ayrı tutulabilirsiniz: bewaardersarrest (karar öncesi geçici ayrı tutma), en fazla on beş saat sürebilir. Bu, otomatik olarak uygulanan standart bir tepki olmamalıdır. Beklagrechter (şikâyeti inceleyen yargı mercii), KC 2017/013 sayılı dosyada derhâl ayrı tutmanın gerekli olmadığına karar vermiştir.

Müdür, ceza kararından önce sizi dinlemelidir; bewaardersarrest durumunda ise bu, on beş saat dolmadan yapılmalıdır. Yerinde bulunmamak mazeret değildir: telefonla dinleme de mümkündür. Kendisine sunulan uygun bir dinlenme fırsatını reddeden kişi, dinleme yükümlülüğü ihlal edilmeden dinlemenin gerçekleşmesini engellemiş olabilir.

Raporun, size bildirildikten sonra kural olarak 24 saat içinde sonuçlandırılması gerekir. Bu süreden sapmayı yalnızca özel koşullar haklı kılabilir; organizasyon sorunları veya personele ek soru sorulması tek başına yeterli değildir.

Yazılı karar ve uygulama

Yazılı karar size gereksiz gecikme olmadan verilmelidir. Kararda somut davranış, gerekçeler, tarih, ceza süresi, imza, dinlenme işlemi ile beklag ve schorsing (uygulamanın geçici olarak durdurulması) imkânları yer almalıdır. Yalnızca “düzeni bozduğunuzu” yazmak yeterli değildir.

Cezanın uygulanmasına gereksiz gecikme olmadan, gerekirse başka bir cezanın hemen ardından başlanır. Geriye dönük uygulama, cezayı sonradan ağırlaştırma ve cezayı ordemaatregel hâline dönüştürme yasaktır. Daha önce ayrı tutulduğunuz süre otomatik olarak düşülmez, ancak yönetim bunu dikkate alabilir.

Cezaevleri

Penitentiaire beginselenwet (Pbw) (ceza infazının temel ilkelerini düzenleyen kanun) 50 ve 51. maddeleri cezalandırmayı düzenler. Yalnızca müdür veya yetkili vekili karar verebilir; sadece bu konuda yetkilendirilmiş bir personel karar veremez (Pbw madde 5, fıkra 4).

Hangi cezalara izin verilir?

Pbw madde 51, fıkra 1, izin verilen cezaları sınırlı olarak sıralar:

• Opsluiting (kapalı tutma), bir ceza hücresinde veya kendi hücreniz gibi başka bir kalma alanında: en fazla iki hafta, yani 14 × 24 saat.
• Belirli kişilerin ziyaretinin yasaklanması: en fazla dört hafta; yalnızca olayın bu kişilerin ziyaretiyle bağlantılı olması hâlinde.
• Belirli etkinliklerden dışlanma: en fazla iki hafta. Kanuni açık havaya çıkma hakkı devam eder.
• Bir sonraki verlof (kurum dışına çıkış izni) talebinin reddedilmesi, iznin geri alınması veya kısıtlanması.
• Para cezası: çalışmıyor olsanız bile, kurum veya bölümde geçerli haftalık ücretin en fazla iki katı.

Para cezası, onayınız olmadan kurum içi hesabınızdan kesilemez. Zararın tazmini için veya bir tazminat düzenlemesini reddettiğiniz için ceza olarak da kullanılamaz. Ödenmemesi hâlinde, bunun yerine program etkinliklerinden dışlanmaya izin verilebilir.

Kişisel sorumluluk ve koşullar

Yasak telefon kullanımı ve izinsiz medya teması cezaya yol açabilir. Kurum dışında bulunmanız özgürlükten yoksun bırakılmanın bir parçasıysa, nakil veya verlof sırasında yaşanan olaylar da cezalandırılabilir.

Paylaşılan bir hücrede yasak eşya bulunursa kişisel sorumluluğunuz araştırılmalıdır. RSJ, Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (ceza infazı ve gençlerin korunması kurulu), hücre arkadaşının bütün eşyaların sorumluluğunu üstlendiği bir olayda cezayı iptal etmiştir. Başka dosyalarda ise eşyaların bulunduğu yer, şikâyetçinin bunlardan haberdar olduğunu inandırıcı kılmıştır. Dolayısıyla hücre arkadaşınızın itirafı, sizin sorumluluğunuzu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Her şüpheli eşya cezayı haklı kılmaz. İdrar kontrolü sırasında iç çamaşırında biber bulunmasıyla ilgili bir olayda, bunun testi etkileyebileceğine dair delil yoktu; biberin kendisi de yasak değildi (RSJ 28 Nisan 2021, 21/21086/SGA).

Sanctiekaart (standart yaptırım çizelgesi), 1 Temmuz 2021 tarihinde yürürlükten kaldırıldığından beri kişiye özgü değerlendirme esas alınmaktadır. Önceki yaptırımlar da dikkate alınabilir. Sağlık koşulları önemlidir: ağır klostrofobi durumunda, alternatifler araştırılmadığı için ceza hücresine yerleştirme makul bulunmamıştır (KC 2022/009).

Kapalı tutulma sırasında haklar

Ceza hücresinde kalma 24 saati aştığında commissie van toezicht (kurumun denetim komisyonu) ve kurum hekimi derhâl bilgilendirilmelidir (Pbw madde 55, fıkra 2). Günlük ziyaret ve tecridin sona erip eremeyeceğine dair günlük değerlendirme de bunun bir parçasıdır. Kısıtlamalar gerekenden ileri gitmemeli; sağlanacak imkânlar kişi bazında değerlendirilmelidir.

Her gün bir saat açık havaya çıkma hakkınız devam eder (Pbw madde 55, fıkra 1). Dış dünyayla olağan iletişiminiz kısıtlanabilir. Avukatınızın ziyareti ve sizinle mektuplaşması mümkündür; ihtiyaç ve imkân olduğunda telefonla görüşme de mümkündür. Ceza kendi hücrenizde uygulanıyorsa televizyon kaldırılabilir, ancak bu ceza kararında belirtilmelidir.

Kamerayla gözetim, bedensel veya ruhsal durumunuz nedeniyle gerekli olmalıdır. Önceden bir davranış uzmanının veya hekimin görüşü alınmalıdır; acil durumda bu görüş sonradan mümkün olan en kısa sürede alınır. Tuvalet alanı görüntüde ayırt edilebilir şekilde yer almamalıdır.

Ceza süresi, cezaları birleştirme ve koşullu cezalar

Bir cezanın süresi uzatılamaz. Ancak yeni bir ihlal yeni bir cezaya yol açabilir. Aynı fiil için kapalı tutma ve etkinliklerden dışlanma cezaları birlikte en fazla iki hafta sürebilir. Cezaların üst üste eklenmesiyle ceza hücresinde kesintisiz 28 gün kalma makul bulunmamıştır. Ordemaatregel olarak bir günlük afzondering uygulamasının on dört günlük ceza hücresi cezasına dönüştürülmesinde de azami süre aşılmıştır.

Bir ceza tamamen veya kısmen voorwaardelijk (koşullara uyulması hâlinde uygulanmayan) olabilir: bu durumda uygulanması, koşullara uyulup uyulmamasına bağlıdır. Pbw madde 53 uyarınca proeftijd (deneme süresi), cezanın verilmesinin ertesi gününden başlayarak en fazla üç aydır. Koşullar ve deneme süresi yazılı olarak belirlenmelidir.

Cezalandırma ile promoveren veya degraderen (daha fazla imkân sunan programa yükseltme veya daha sınırlı programa düşürme) ayrı kararlardır; ancak kabul edilemez davranışlar program düzeyinin düşürülmesine veya yükseltilmemesine de yol açabilir.

Justitiële jeugdinrichtingen

Gençler için Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen (Bjj) (gençlik infaz kurumlarının temel ilkelerini düzenleyen kanun) 54 ve 55. maddeleri geçerlidir. Yalnızca müdür veya yetkili vekili ceza verebilir (Bjj madde 4, fıkra 4, bent l). İdrar kontrolünü reddetmek, gece gürültü yapmak, yasak eşya bulundurmak, hücrede sigara içmek ve bir tartışmaya karışmak cezalandırılabilecek davranışlara örnektir.

Cezalar ve yaş sınırları

Bjj madde 55, fıkra 1 şu cezalara izin verir:

• Ceza hücresinde veya başka bir kalma alanında kapalı tutma: on altı yaşından küçükler için en fazla dört gün; on altı yaş ve üzerindekiler için en fazla yedi gün.
• Belirli etkinliklerden dışlanma: yaşa bağlı aynı azami süreler geçerlidir.
• Belirli kişilerin ziyaretinin yasaklanması: en fazla dört hafta; yalnızca bu kişilerin ziyaretiyle bağlantı varsa.
• Bir sonraki verlof talebinin reddedilmesi, iznin geri alınması veya kısıtlanması.
• Para cezası: en fazla Bjj madde 51, fıkra 3’te belirtilen bir haftalık harçlık tutarı.

Kapalı tutma ve etkinliklerden dışlanma cezaları birlikte uygulandığında toplam süre, yaşa göre dört veya yedi günü aşamaz. Ceza olarak verlof hakkının daha uzun bir dönem için geri alınmasına izin verilmez. İdrar kontrolünü reddetme nedeniyle verilen ziyaret kısıtlaması da ziyaretle gerekli bağlantı bulunmadığından hukuka aykırı bulunmuştur (KC 2017/034).

Özel güvenceler

Bir ayrı tutma hücresinde bewaardersarrest uygulanabilmesi için derhâl ayrı tutmanın gerekli olması şarttır (Bjj madde 25, fıkra 4). On beş saatlik süre gece de işlemeye devam eder. Müdür sizi bizzat dinlemelidir; bu görevi başka bir personele bırakamaz (Bjj madde 61, fıkra 1). Yazılı karar gecikmeden, her hâlükârda 24 saat içinde verilmelidir.

Ayrı tutma 24 saati aşarsa commissie van toezicht ve hekimin yanı sıra ebeveynler veya vasi, üvey ebeveyn ya da koruyucu aile de derhâl bilgilendirilir. Her gün bir saat açık havaya çıkma ve avukatla özel iletişim imkânları devam eder.

Kamerayla gözetim, bedensel veya ruhsal durumu korumak için gerekli olmalı ve önceden uzman veya hekim görüşü alınmalıdır; aciliyet nedeniyle beklemenin mümkün olmadığı durumlar bunun dışındadır (Bjj madde 55a).

Cezanın verilmesinin ertesi gününden itibaren en fazla iki aylık deneme süresiyle koşullu ceza verilmesi mümkündür (Bjj madde 57).

Tbs-klinieken

Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden (Bvt) (tbs kapsamındaki kişilerin bakım ve tedavisinin temel ilkelerini düzenleyen kanun) 48 ve 49. maddeleri disiplin cezalarını düzenler. Bu cezaları yalnızca kurumun başı veya yetkili vekili verebilir. Tbs-klinieken, genellikle tedaviye daha uygun oldukları için ordemaatregelen uygulamasına daha sık başvurur. Burada da ceza verilebilmesi için kişinin kusurlu olması gerekir.

İzin verilen cezalar

Bvt madde 49, fıkra 1 yalnızca şu cezalara izin verir:

• Günün tamamında veya belirli saatlerinde kendi kalma alanında ayrı tutma: en fazla iki hafta.
• Hareket serbestisinin bölümle sınırlandırılması: en fazla iki hafta.
• Para cezası: bakanın belirlediği azami tutara kadar.
• Belirli kişilerin ziyaretinin yasaklanması: ziyaretleriyle bağlantı varsa en fazla iki hafta.
• Ortak etkinliklerden veya çalışmalardan dışlanma: olay bunlarla bağlantılıysa en fazla iki hafta.

Ayrı tutma ve etkinliklerden dışlanma birlikte en fazla iki hafta sürebilir. Bvt, tamamen veya kısmen koşullu disiplin cezası öngörmez.

Ayrı tutma ve haklar

Acil gereklilik durumunda bölüm başkanı en fazla on beş saat separatie (özel bir tecrit odasında ayrı tutma) kararı verebilir (Bvt madde 34, fıkra 3). Bu süre, gece dâhil kesintisiz geçen saatler üzerinden hesaplanır. Dinlenme için Bvt madde 53, fıkra 1; yazılı karar için Bvt madde 54, fıkra 1 geçerlidir.

Her gün açık havaya çıkma hakkı devam eder (Bvt madde 43, fıkra 3). Avukatla ziyaret, mektuplaşma ve gerektiğinde telefonla iletişim de mümkündür. Örneğin yasak eşyaların yutulduğundan şüphelenildiğinde, sağlığı korumak için kamerayla gözetim gerekli olabilir.

Disiplin cezası hakkında şikâyette bulunma

Yedi gün içinde beklag başvurusunda bulunabilirsiniz. Yazılı kararda bu imkân belirtilmelidir. Beklagcommissie (şikâyetleri inceleyen komisyon), delilleri, sorumluluğunuzu ve tüm koşullar dikkate alındığında cezanın makul olup olmadığını değerlendirir. Benzer durumlarda benzer cezalar verilmelidir. Beroep (üst mercie itiraz) aşamasında dosyayı RSJ bünyesindeki beroepscommissie (itiraz komisyonu) inceler.

Şikâyetinizi doğrudan ceza kararına yöneltin. Dinlenmemeniz veya kararın geç verilmesi gibi usul hatalarını da ekleyin. Yalnızca böyle bir şekil hatasını şikâyet etmek niet-ontvankelijkheid (başvurunun usulden kabul edilmemesi) sonucuna yol açabilir: bu durumda başvurunun esası incelenmez.

Bewaardersarrest kararına karşı da beklag yolu açıktır. Şikâyet süreci sırasında schorsing isteyebilirsiniz: bu, cezanın uygulanmasının tamamen veya kısmen geçici olarak durdurulmasıdır. Koşullu ceza için bu mümkün değildir.

Deliller belirleyici olabilir. KC 2020/029 sayılı dosyada yönetim kamera görüntülerini göstermeyi reddetmiş ve olayın anlatımı yeterince açık bulunmamıştır. Şikâyet haklı bulunmuş ve bir tegemoetkoming (telafi ödemesi) verilmiştir.

Bu sizin için ne anlama geliyor?

• Ceza kararını saklayın; raporun size ne zaman bildirildiğini, ayrı tutmanın ne zaman başladığını, ne zaman dinlendiğinizi ve kararın ne zaman size verildiğini not edin.
• Size göre neyin yanlış olduğunu ve hangi tanıkların veya kamera görüntülerinin anlatımınızı desteklediğini somut olarak açıklayın.
• Cezayı sizin için daha ağır hâle getiren sağlık durumlarını ve kişisel koşulları bildirin.
• Ceza türünü, süresini ve örneğin ziyaretle bulunması gereken bağlantıyı kontrol edin.
• Yedi günlük süreyi kaçırmayın ve gerekirse avukatınızla bir schorsingsverzoek (uygulamayı geçici olarak durdurma talebi) konusunu görüşün.

Bu sayfa, Hameleers Antonides Advocaten bünyesinde ceza infaz hukuku alanında uzman olan Mr. S.P.C. (Stan) Broekmans'ın uzmanlığı temel alınarak hazırlanmıştır. Kendi durumunuzla ilgili bir sorunuz mu var? Bizimle iletişime geçin; ön değerlendirme ücretsizdir.

Diğer konular

• Açlık ve susuzluk grevi
• Afdeling voor Intensief Toezicht (Yoğun Gözetim Birimi)
• Arrestanten (DJI bünyesinde özel statüde tutulan kişiler)
• Beklagprocedure (şikâyet usulü)
• Ceza infaz kurumunda size yönelik tutum ve davranışlar
• Ceza infazında bakım yükümlülüğü