Re-integratiecentra (RIC) (topluma yeniden uyum merkezleri)

Re-integratiecentrum (RIC), cezaevinde topluma dönüşünüze hazırlanabileceğiniz bir alandır. Burada çalışanların ve gönüllülerin desteğiyle işlerinizi mümkün olduğunca kendiniz halledersiniz. Tahliye olduktan sonra da Buiten-RIC (cezaevi dışındaki topluma yeniden uyum merkezi) aracılığıyla yardım alabilirsiniz.

Gevangeniswezen (cezaevi sistemi): topluma dönüşünüze hazırlık

Topluma yeniden uyum, topluma dönüşünüz için çalışmanız anlamına gelir. Bu süreç barınma ve gelir gibi günlük ihtiyaçların yanı sıra, istekliliğinizi ve çevrenizdeki insanların desteğini de kapsar. Amaçlardan biri de yeniden suç işlemenizi önlemektir. Buna recidive (yeniden suç işleme) durumunu önlemek de denir.

Yasal dayanak, Penitentiaire beginselenwet (Pbw) (Ceza İnfaz Temel İlkeleri Kanunu) madde 2’de yer alır. Hapis cezası veya özgürlüğü kısıtlayan bir tedbir, mümkün olduğunca topluma dönüşünüze hazırlık sağlayacak şekilde uygulanmalıdır.

RIC’te DJI (ceza infaz kurumlarından sorumlu kurum) çalışanlarının yanı sıra belediye çalışanları ve gönüllüler de düzenli olarak bulunur. Ayrıca destek için casemanager (kişisel sürecinizi takip eden görevli), eğitim çalışanları ve psikologlara başvurabilirsiniz. Cezaevinde bulunduğunuz süre boyunca ve sonrasında verilen rehberliğin birbirini tamamlaması için DJI, belediyeler ve reclassering (denetimli serbestlik ve topluma uyum hizmeti) arasında iş birliği gerekir.

Beş temel koşul

RIC’te topluma yeniden uyumun merkezinde yer alan beş konu üzerinde çalışabilirsiniz. Çalışanlar ve gönüllüler, bu konularda adım atmanıza yardımcı olabilir.

Geçerli bir kimlik belgesi

Resmî kurumlar ve diğer kuruluşlarla işlemlerinizi yürütmek için geçerli bir kimlik belgesi gerekir. Cezaevindeyken kimlik belgesi başvurusu yapabilirsiniz.

Barınma

Cezaevinde bulunduğunuz süre içinde tahliye sonrasında kalacak bir yer arayabilirsiniz. Zaten bir eviniz varsa onu korumak için çaba gösterebilirsiniz. Yani barınma hazırlıklarına başlamak için dışarı çıkmayı beklemeniz gerekmez.

İş ve gelir

İş ve gelir, cezaevinden çıktıktan sonra yeniden suç işlemeden bir yaşam kurmanıza yardımcı olur. RIC’te örneğin iş başvuruları üzerinde çalışabilir ve belediyeyle iletişim kurabilirsiniz.

Borçlarla ilgilenmek

Cezaevindeki kişiler arasında borçlar ve para işlerini yönetme güçlükleri yaygındır. Borçlarınızı çözmek için cezaevindeyken adım atmaya başlayabilirsiniz. Hâlihazırda aldığınız borç danışmanlığı da size verilen rehberliğin planlanmasında önemlidir.

Bakım ve sağlık hizmetleri

Devam eden bakım ve tedavi süreçleri, mümkün olduğu ölçüde sürdürülür. Ayrıca zorunlu sağlık sigortası da ele alınır. Dolayısıyla destek, yalnızca tahliye sonrasında yeni yardım almaya değil, mevcut bakım ve tedavinin korunmasına da yöneliktir.

DJI, bu beş konunun yanı sıra davranış değişikliğine ve olumlu bir sosyal çevreye de önem verir. Size doğru şekilde destek olan insanlar, yeniden suç işlemenizi önlemeye yardımcı olabilir.

Kişisel detentie- en re-integratieplan (cezaevinde kalış ve topluma yeniden uyum planı)

Kuruma girişte bilgi toplama

Kuruma geldiğinizde durumunuz hakkında bilgi toplanır. Bu, Inkomsten, Screening en Selectie (ISS) (kabul, tarama ve seçim işlemleri) aracılığıyla yapılır. Örneğin evdeki durumunuz, önceki işleriniz ve varsa borçlarınız değerlendirilir.

Hedef, bu işlemleri kuruma girişten sonraki on iş günü içinde başlatmaktır. Bu, işlemlerin başlaması için hedeflenen süredir; tüm desteğin bu süre içinde ayarlanması gerektiği anlamına gelmez.

D&R-plan ve bu planla ilgili görüşmeler

Toplanan bilgiler, genellikle D&R-plan adı verilen Detentie- en Re-integratieplan içine işlenir. Bu kişisel plan, hangi alanlarda desteğe ihtiyacınız olduğunu açıklar. Planın bir bölümünü siz doldurursunuz.

Farklı bölümlerin çalışanları, planı multidisciplinair overleg (MDO) (farklı uzmanlık alanlarından görevlilerin ortak toplantısı) sırasında görüşür. Bu toplantı, konuyla ilgili farklı uzmanlar arasında yapılır. Haftada bir veya iki haftada bir gerçekleşir. Hangi etkinliklere katılabileceğinize ve katılmanız gerektiğine burada karar verilir. Cezaevinde kalışınızın sonuna doğru, örneğin verlof (cezaevinden geçici izin) veya vervroegde vrijlating (erken tahliye) için uygun olup olmadığınız da görüşülür.

Planın bir bölümü, Digitaal Platform Aansluiting Nazorg (DPAN) (tahliye sonrası desteği koordine eden dijital platform) üzerinden belediyelerle paylaşılır. Belediyeler bu bilgileri cezaevinden çıktıktan sonraki rehberlik için kullanabilir.

Cezaevi öncesi ve sonrasındaki yaşamınızla bağlantı kurmak

Rehberlik yalnızca cezaevinde geçirdiğiniz döneme yönelik değildir. Mümkün olduğunca, önceden devam eden bakım, eğitim ve borç danışmanlığıyla bağlantı kurulur. Sizinle birlikte şu konular değerlendirilir:

• yeniden suç işlemeden topluma dönmeniz ve toplumun güvenliği için hangi desteğin gerektiği;
• hangi rehberliğin devam edebileceği veya başlayabileceği ve bunu kimin sağlayacağı;
• bu sürece katılma isteğinizin nasıl güçlendirilebileceği.

RIC’e erişim

RIC, cezaevindeki herkese açıktır. Erişim açısından basisprogramma (temel program) veya plusprogramma (ek imkânlar sunan program) içinde olmanız fark etmez. Ancak somut bir yardım talebinizin olması istenebilir: RIC’e ihtiyaç duyduğunuz belirli bir konu.

Müebbet hapis cezasında da erişim

Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) (Ceza İnfazı ve Gençleri Koruma Kurulu), müebbet hapis cezasının tek başına erişimi reddetmek için gerekçe olmadığına karar vermiştir. RSJ, aynı davada somut bir yardım talebi şartını ise makul bulmuştur. Böyle bir yardım talebi ortaya konmadığı için beroep (karara karşı üst inceleme başvurusu) dayanaksız bulunmuştur: cezaevindeki kişi haklı bulunmamıştır (15 Mayıs 2015, 14/3891/GA).

Düzen sorunları nedeniyle geçici olarak katılımdan men edilme

Erişim koşulsuz değildir. Düzen ve güvenlik gerektiriyorsa müdür, RIC etkinliklerine katılımınızı geçici olarak engelleyebilir.

13 Temmuz 2016 tarihli bir kararda, on dört günlük katılımdan men kararı geçerli kalmıştır. RIC’in kadın çalışanlarıyla birden fazla olay yaşanmış ve çalışanlar kişinin davranışlarını korkutucu ve düzeni bozucu olarak değerlendirmiştir. Son olayda kişinin bir tuvalet kapısını iterek kapattığı kesin olarak ortaya konmamıştır. Buna rağmen, düzenin bozulması nedeniyle tedbir geçerli kalabilmiştir. Bunun bir disciplinaire straf (disiplin cezası) değil, bir ordemaatregel (düzeni koruma tedbiri) olması da değerlendirmede etkili olmuştur (KC 2016/051). Ordemaatregel, düzen ve güvenliği korumaya yöneliktir; disciplinaire straf ise cezalandırma amacı taşır.

Topluma yeniden uyum için çalışmak, plusprogramma’ya geçmenin de bir koşuludur. Bu program, diğer imkânların yanı sıra daha fazla serbestlik ve haftada beş saat ek etkinlik sağlar. Ancak RIC’e erişim, bu programa geçişe bağlı değildir.

Bilgisayarlar, eğitim ve bilgilendirme

RIC’te yapabilecekleriniz arasında şunlar bulunur:

• özgeçmiş, iş başvuru mektubu veya portfolyo hazırlamak;
• meslek seçimi veya yetkinlik testi yapmak;
• dijital formlar doldurmak;
• belediyeyle iletişim kurmak;
• iş görüşmelerine ve ön değerlendirme görüşmelerine katılmak.

Kurum ve belediyeler gibi iş birliği yaptığı kuruluşlar, cezaevindeki kişilere doğrudan bilgi vermek için burada belirli konulara yönelik toplantılar da düzenleyebilir.

Sınırlı internet kullanımı

Bilgisayarlar normalde yalnızca topluma yeniden uyum için gerekli olan ve önceden seçilmiş internet sitelerine erişim sağlar. İzin verilen bu siteler, whitelist denilen bir izin listesinde yer alır.

Bazen başka bir internet sitesine ihtiyaç duyulduğu için, kural olarak normal internet bağlantısı olan iki bilgisayar da bulunur. Bunları kullanmadan önce bir sözleşme imzalamanız gerekir. Bu sözleşmeyle yalnızca önceden kararlaştırılan siteleri ziyaret etmeyi ve erişimi kötüye kullanmamayı kabul edersiniz. Rehberlik görevlileri bu kurallara uyup uymadığınızı kontrol eder.

Eğitim almak her zaman mümkün değildir

31 Mart 2022’de bir beklagcommissie (cezaevi şikâyetlerini inceleyen komisyon), Open Universiteit (açık ve uzaktan eğitim üniversitesi) üzerinden eğitimle ilgili bir şikâyeti ele almıştır. Cezaevindeki kişi, eğitime katılmasına söz verildiğini düşünüyordu; yönetim ise bunu reddediyordu. Dijital eğitim imkânlarını araştırmak için RIC, bölüm sorumlusu ve güvenlik bölümüyle birden fazla görüşme yapılmıştı.

Komisyon, cezaevinde kişisel gelişimin önemini vurgulamış, ancak yönetimin zorgplicht (bakım ve gözetim yükümlülüğü) yükümlülüğünü ihlal etmediğine karar vermiştir. Şikâyet dayanaksız bulunmuştur (KC2022/011).

Her telefon görüşmesi topluma yeniden uyum etkinliği değildir

RSJ, 28 Aralık 2016’da bir davada aile hekimiyle veya Star (kararda adı geçen kuruluş) ile telefon görüşmesinin topluma yeniden uyum etkinliği sayılmasının gerekmediğine karar vermiştir. Cezaevindeki kişi, normal telefon görüşme saatlerini kullanmaya devam edebiliyordu. Bu nedenle karar geçerli kalmıştır (16/2810/GA).

Topluma yeniden uyum ve günlük program

Günlük programdaki TRA-uren (topluma dönüş etkinliklerine ayrılan saatler) hakkında farklı kararlar vardır. Bu saatlerin nasıl kullanıldığı ve olayın koşulları önem taşır.

TRA-uren sırasında ziyaretçi gelmemesi

RSJ, 29 Ocak 2013’te TRA-uren saatlerinin etkinlik veya dinlenme için değil, görevlilerin bireysel ziyaretleri için ayrıldığına karar vermiştir. Cezaevindeki kişi ziyaret almıyorsa, bu saatlerde hücresinde kapalı tutulması kanuna aykırı değildi (12/3242/GA).

Duyurulan bir etkinliğin sunulmaması

Başka bir davada, cezaevindeki bir kişi cuma günü 12.45 ile 14.00 arasında ‘Katılım listesine göre Tra’ etkinliğine katılmak istiyordu. Yalnızca 13.00 ile 14.00 arasında imam eşliğinde bir ibadet grubunun bulunduğu anlaşılmış; başka etkinlik sunulmamıştı.

Beklagrechter (cezaevi şikâyetlerini karara bağlayan merci), günlük programdaki dinlenme saatleri yasal asgari sürenin üzerinde olsa bile kişinin bu saatlere güvenebileceğine karar vermiştir. Şikâyet haklı bulunmuştur. Sunulan toplam etkinlik süresinin yasal haklarının altında kaldığı ortaya konmadığı için maddi tazminat verilmemiştir. Müdürün, kararın bildirilmesinden itibaren iki hafta içinde kişinin günlük programı hakkında yeniden karar vermesi gerekiyordu (20 Mayıs 2016, KC 2016/052).

ISD-maatregel kapsamında kişinin kendisinin katılmaması

Hakkında maatregel voor stelselmatige daders (ISD) (sürekli suç işleyen kişilere yönelik kurumda tutma tedbiri) uygulanan bir kişi, çalışma/TRA için planlanan sabah saatlerinde bilgisayar derslerine katılmak istiyordu. Topluma yeniden kazandırma etkinliklerine katılmıyor ve basisprogramma’ya karşılık gelen bir günlük program izliyordu.

Beklagrechter, etkinliklere ortak katılımı düzenleyen Pbw madde 21’e atıfta bulunmuştur. Kişi TRA etkinliklerine kendisi katılmadığı için, bu saatlerde hücresinde kapalı tutulması makul olmayan bir uygulama olarak görülmemiştir (22 Haziran 2015, KC 2015/028).

Yetersiz topluma yeniden uyum desteği hakkında şikâyet

İstekli olmanıza rağmen topluma yeniden uyum süreciniz ilerlemiyorsa, beklag (cezaevi kararlarına karşı şikâyet başvurusu) mümkün olabilir. Beklag, bir kararla ilgili şikâyetinizin incelenmesini sağlayan usuldür.

Pbw madde 60, müdürün veya müdür adına bir başkasının sizin hakkınızda verdiği bir karara karşı şikâyet etme imkânı sağlar. Açık bir karar olmadan da beklag mümkün olabilir, ancak bunun için sizin açınızdan söz konusu menfaatin yeterince önemli olması gerekir. Kural olarak, müdürün size karşı bakım ve gözetim görevlerini tekrar tekrar ve ciddi biçimde yerine getirmediği iddiası söz konusu olmalıdır.

RSJ’ye göre, sorunun kural olarak beklag başvurusundan önceki üç ay içinde en az üç kez yaşanmış olması gerekir. Sorunun niteliği ve ciddiyeti de dikkate alınır. Yani değerlendirme yalnızca olay sayısına dayanmaz (19 Haziran 2024, 23/33755/GA).

Cezaevi sonrası destek: Buiten-RIC

Tahliye sonrasında aynı beş konu üzerinde çalışmaya devam edebilirsiniz: kimlik belgesi, barınma, iş ve gelir, borçlar ve bakım. Çeşitli belediyeler ve gönüllü kuruluşlar bunun için Buiten-RIC merkezleri kurmuştur. Bu merkezler, cezaevi içindeki RIC’e benzer destek sunar.

Örneğin ’s-Hertogenbosch belediyesinin Bureau Nazorg (tahliye sonrası destek bürosu) biriminin kendi RIC’i vardır. Humanitas (gönüllü destek kuruluşu) ve Surant (cezaevindeki ve tahliye olmuş kişilere destek veren kuruluş) yerel birimleri de çeşitli belediyelerde Buiten-RIC merkezleri aracılığıyla destek sunar. Ayrıca çoğu belediyede bir gemeentelijk coördinator Nazorg (belediyenin tahliye sonrası destek koordinatörü) bulunur. Bu desteğe, uygun bilgiye sahip gönüllüler de katılır.

Bu sizin için ne anlama geliyor?

Yardım talebinizi mümkün olduğunca somutlaştırın. Örneğin kimlik belgesine başvurmak istediğinizi, evinizi korumaya çalıştığınızı veya borçlarınız için yardıma ihtiyacınız olduğunu belirtin. Böylece RIC’e neden ihtiyaç duyduğunuzu açıkça göstermiş olursunuz.

Casemanager ile D&R-plan içinde hangi desteğin yer aldığını ve cezaevine girmeden önce hangi yardımları aldığınızı görüşün. Böylece rehberlik, mevcut bakım, eğitim veya borç danışmanlığınızla bağlantılı şekilde yürütülebilir. Belediye veya Buiten-RIC aracılığıyla tahliye sonrasında verilebilecek desteği de sorun.

Rehberlik süreci tıkanırsa hangi yardımı istediğinizi, bunu ne zaman istediğinizi ve nasıl bir yanıt aldığınızı kaydedin. Bu, olası bir şikâyette hangi kararın veya tekrarlayan sorunların incelenmesini istediğinizi somut olarak açıklamanıza yardımcı olur.

Bu sayfa, Hameleers Antonides Advocaten bünyesinde ceza infaz hukuku alanında uzman olan Mr. S.P.C. (Stan) Broekmans'ın uzmanlığı temel alınarak hazırlanmıştır. Kendi durumunuzla ilgili bir sorunuz mu var? Bizimle iletişime geçin; ön değerlendirme ücretsizdir.

Diğer konular

• Açlık ve susuzluk grevi
• Afdeling voor Intensief Toezicht (Yoğun Gözetim Birimi)
• Arrestanten (DJI bünyesinde özel statüde tutulan kişiler)
• Beklagprocedure (şikâyet usulü)
• Ceza infaz kurumunda size yönelik tutum ve davranışlar
• Ceza infazında bakım yükümlülüğü