Tegemoetkoming (yaşanan mağduriyet için telafi)

Tutulma sırasında alınan bir karara ilişkin şikâyetiniz tamamen veya kısmen haklı bulunursa bir tegemoetkoming sağlanabilir. Bu, örneğin ek bir ziyaret hakkı veya para şeklinde, yaşadığınız mağduriyeti telafi etmeye yönelik bir karşılıktır. Şikâyetinizin haklı bulunması, otomatik olarak tegemoetkoming hakkınız olduğu anlamına gelmez.

Ne zaman tegemoetkoming alabilirsiniz?

Beklagcommissie (şikâyetleri inceleyen kurul) veya beklagrechter (şikâyetleri inceleyen hâkim) sizi haklı bulursa şikâyetiniz haklı kabul edilir. Bu durumda öncelik, müdürün itiraz edilen kararın sonuçlarını mümkün olduğunca ortadan kaldırmasıdır.

Bazen bu artık mümkün olmaz. Örneğin bir disciplinaire straf (disiplin cezası) veya ordemaatregel (düzeni sağlamaya yönelik tedbir) tamamen uygulanmış olabilir. Bu nedenle kısıtlamalar altında geçirdiğiniz süre geri verilemez. Böyle bir durumda tegemoetkoming söz konusu olabilir. RSJ’nin (cezaların infazı ve gençlerin korunması alanında başvuruları inceleyen kurul) 8 Nisan 2026 tarihli, 25/46170/GA sayılı kararında da böyle bir durum ele alınmıştır.

Kanun, tegemoetkoming sağlanmasının uygun olup olmadığına karar verme konusunda beklagcommissie veya beklagrechter’e hareket alanı tanır. Hukukçular buna *discretionaire bevoegdheid (takdir yetkisi)* der: Kanun bu imkânı verir, ancak sağlanmasını zorunlu kılmaz.

Cezaevleri ve vreemdelingenbewaring (yabancıların idari gözetim altında tutulması)

Cezaevinde tutulanlar ve yabancılar için düzenleme Penitentiaire beginselenwet (Pbw) (ceza infazının temel ilkelerini düzenleyen kanun) içinde yer alır:

• Pbw’nin 68. maddesinin altıncı fıkrası: Şikâyet tamamen veya kısmen haklı bulunduğunda kararın sonuçları mümkün olduğunca ortadan kaldırılmalıdır.
• Pbw’nin 68. maddesinin yedinci fıkrası: Önceki duruma dönmek artık mümkün değilse tegemoetkoming sağlanabilir. Bunun para olması şart değildir.
• Pbw’nin 70. maddesinin birinci fıkrası: Beroep (kararın yeniden incelenmesi için üst mercie başvuru) yapılırsa kararın tegemoetkoming ile ilgili bölümünün uygulanması askıya alınır.

Dolayısıyla tegemoetkoming, artık giderilemeyen sonuçları telafi etmek içindir; şikâyet sürecini kazanmanın otomatik bir ödülü değildir.

Justitiële jeugdinrichtingen (gençlere yönelik adli infaz kurumları)

Gençler için Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen (Bjj) (gençlere yönelik adli infaz kurumlarının temel ilkelerini düzenleyen kanun) geçerlidir. Bjj’nin 73. maddesinin altıncı fıkrası, şikâyet tamamen veya kısmen haklı bulunduğunda öncelikle kararın sonuçlarının giderilmesini öngörür. Bjj’nin 73. maddesinin yedinci fıkrası ise bu artık mümkün değilse tegemoetkoming sağlanmasına imkân verir.

Gençler için de telafi, para veya ek ziyaret ya da açık havaya çıkma hakkı gibi başka bir şekilde olabilir. Tegemoetkoming sağlanıp sağlanmayacağı ayrıca değerlendirilir.

Bjj’nin 75. maddesinin birinci fıkrasına göre, yapılan beroep nedeniyle uygulama askıya alındığı sürece kararın tegemoetkoming ile ilgili bölümü uygulanmaz.

Tbs (mahkeme kararıyla uygulanan adli psikiyatrik tedavi tedbiri)

Ter beschikking gestelden (Tbs tedbiri uygulanan kişiler) için düzenleme Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden (Bvt) (Tbs tedbiri uygulanan kişilerin bakım ve tedavisine ilişkin temel ilkeler kanunu) içinde yer alır. Bvt’nin 66. maddesinin altıncı fıkrası, haklı bulunan bir şikâyete konu olan kararın sonuçlarının mümkün olduğunca ortadan kaldırılmasını esas alır.

Bu artık mümkün değilse Bvt’nin 66. maddesinin yedinci fıkrası tegemoetkoming sağlanmasına imkân verir. Bu, para şeklinde olabileceği gibi başka bir şekilde de olabilir. Burada da sağlanması zorunlu değildir.

Beroep durumunda uygulamanın askıya alınmasına ilişkin düzenleme, Bvt’nin 67. maddesinin altıncı fıkrasında yer alır. Beroep yapılması, verilen tegemoetkoming’in uygulanmasını durdurur.

Tegemoetkoming ne için verilir?

Yaşanan mağduriyetin telafisi

Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (cezaların infazı ve gençlerin korunması kurulu) (RSJ), tegemoetkoming’in esas olarak itiraz edilen karar nedeniyle yaşanan mağduriyet için sembolik bir telafi olduğunu vurgular. Amaç, maddi zararın tamamını karşılamak değildir. Bu ayrım, diğerlerinin yanı sıra RSJ’nin 21 Ağustos 2019 tarihli, R-19/3724/GA sayılı ve 23 Şubat 2024 tarihli, 23/31574/GA sayılı kararlarında da yer alır.

Dolayısıyla bir para tutarına hükmedilmesi, tüm zararınızın hesaplandığı veya karşılandığı anlamına gelmez.

Avukat veya yargılama giderleri karşılanmaz

Beklag (kurum kararına karşı şikâyet yolu) veya beroep sırasında avukat yardımı alan kişinin masrafları olabilir. Ancak beginselenwetten (infazın temel ilkelerini düzenleyen kanunlar), diğer tarafın yargılama giderlerini veya hukuki yardım masraflarını ödemesine hükmedilmesine imkân tanımaz. RSJ bunu, diğerlerinin yanı sıra 1 Aralık 2023 tarihli, 23/35789/GV sayılı kararında da doğrulamıştır.

Hangi telafi biçimleri mümkündür?

Öncelik in natura (para yerine hak veya imkân sağlanarak) telafi edilmesidir: Para yerine örneğin ek ziyaret veya açık havaya çıkma imkânı verilir. Böyle bir çözüm mümkün değilse para şeklinde bir tegemoetkoming uygun olabilir.

Kurumun sunduğu teklif, değerlendirmede dikkate alınabilir. İptal edilen bir açık havaya çıkma hakkıyla ilgili davada RSJ, kurum özür dilediği ve uygun bir telafi teklif ettiği için tegemoetkoming’i gerekli görmemiştir. Şikâyetçi bu teklifi reddetmiştir (RSJ, 21 Mart 2011, 10/2600/GA).

Bu, uygun bir teklifin reddedilmesinin her türlü tegemoetkoming’i engellediği anlamına gelmez. RSJ, daha sonraki bir kararında böyle bir ret sonrasında da tegemoetkoming sağlanmasının mümkün olabileceğini açıklamıştır (RSJ, 2 Eylül 2024, 23/35785/GA).

Para şeklindeki tegemoetkoming ne kadardır?

RSJ, sık karşılaşılan durumlar için standart tutarlar kullanır. Bu tutarlar, tutulmakta olan kişilerin gelirlerine göre belirlenmiştir. Bu nedenle düşüktür ve kurum dışında yaygın olan tutarlarla karşılaştırılamaz.

Genel asgari tutar € 7,50’dir. Bu, haklı bulunan her şikâyetin en az bu tutarı kazandırdığı anlamına gelmez: Önce para şeklinde tegemoetkoming sağlanmasına karar verilmelidir.

Standart tutarlar listesi 1 Ekim 2025 itibarıyla güncellenmiştir. Bu kapsamda çeşitli tutarlar ve metinler değiştirilmiştir.

Commissies van toezicht (kurumların işleyişini denetleyen kurullar) ve RSJ, koşullara göre standart tutarlardan farklı tutarlar belirleyebilir. Örneğin şikâyet yalnızca usule ilişkin nedenlerle haklı bulunmuşsa tutar daha düşük olabilir: Böyle bir durumda örneğin işlemlerin yürütülmesinde bir hata yapılmış olabilir. Para şeklinde tegemoetkoming sağlandığında asgari tutar yine € 7,50’dir.

Eşyaların zarar görmesi veya kaybolması

Zarar ne zaman dikkate alınabilir?

Tegemoetkoming normal bir schadevergoeding (zarar tazminatı) olmasa da zararla ilgili hususlar bazen değerlendirmeye alınabilir. Zararın kolayca belirlenebildiği ve giderilebildiği durumlarda bu mümkündür. Zararın ve ilgili eşyaların kanıtlanması burada önem taşır.

Kaybolan giysilerle ilgili bir davada şikâyetçi, duruşmada orijinal satın alma fişlerini ve kaybolan giysilerle eşleşen giysileri göstermiştir. RSJ, zararın yeterince kanıtlandığını kabul ederek € 450 ödenmesine karar vermiştir. Giysiler altı ay önce alındığı için bu, değerlerinin yarısıydı (RSJ, 2 Ekim 2015, 15/1505/GA).

Başka bir davada marka ve beden bilgilerinin bulunduğu satın alma fişleri yeterli görülmemiştir. Konu bir çift ayakkabı ve bir şorttu. Eşyaları kuruma getiren kişinin beyanı yoktu. Bu nedenle fişlerin gerçekten kaybolan eşyalara ait olduğu yeterince ortaya konulamamış ve zararın miktarı kolayca belirlenememiştir (RSJ, 31 Ocak 2020, R-19/5150/GA).

Dolayısıyla fişler yardımcı olabilir, ancak her zaman yeterli değildir. Eşyaları getiren kişinin beyanı gibi ek kanıtlar gerekebilir.

Zararın tamamının karşılanması için kural olarak burgerlijke rechter (özel hukuk uyuşmazlıklarına bakan hâkim) önüne başvurmanız gerekir. Burada Burgerlijk Wetboek’un (Hollanda Medeni Kanunu) 6:95 ve devamı maddelerindeki kurallar geçerlidir.

Nakil sırasında eşyaların zarar görmesi veya kaybolması

Sizinle birlikte taşınmayan eşyalar, Dienst Vervoer & Ondersteuning (nakil ve destek hizmeti) (DV&O) tarafından kutular içinde taşınır. Bu taşıma sırasında veya bununla bağlantılı olarak eşya zarar görür ya da kaybolursa ilgili kurumun müdürüne başvurmalısınız. DV&O’nun kendi commissie van toezicht’inin bulunması bunu değiştirmez.

31 Ekim 2014 tarihli Circulaire Vrachtvervoer en Aansprakelijkheid bij Schade (yük taşımacılığı ve zarar sorumluluğuna ilişkin genelge), sorumluluğu şöyle paylaştırır:

• Kural olarak gönderen kurum sorumludur.
• Teslim alan kurum teslim aldığına dair imza attığında, sorumluluk bu kuruma geçer.

Bu nedenle hangi müdüre başvurmanız gerektiği, taşıma ve teslim alma sırasında neler olduğuna bağlıdır. Bu ayrım, RSJ’nin 14 Nisan 2023 tarihli, 22/29158/GA sayılı kararında da yer alır.

Kuruma eşya getirilirken oluşan zarar veya kayıp

Kuruma eşya getirilmesinde risk kural olarak tutulan kişiye aittir. Özel koşullar, bu riskin kuruma geçmesine neden olabilir. Örneğin kuruma getirilen ve kişiye teslim edilen eşyaların kayıtları düzgün tutulmamışsa böyle olabilir.

Zarar gören bir gitarla ilgili davada, doldurulmuş bir form veya başka bir belge sunulmadığı için zarardan müdür sorumlu tutulmuştur. Tutulan kişiye € 25 tegemoetkoming verilmiştir (RSJ, 13 Temmuz 2015, 14/4841/GA). Bu tutar, söz konusu davaya özgüdür ve zarar gören eşyalar için genel bir tarife değildir.

Tegemoetkoming hakkında şikâyet ve beroep

Tegemoetkoming verilmesine veya reddedilmesine karşı beroep

Hem şikâyetçi hem de kurum yönetimi, tegemoetkoming verilen bir karara karşı beroep yapabilir. Hiç tegemoetkoming verilmemişse de beroep yapabilirsiniz. Bu son imkân, diğerlerinin yanı sıra RSJ’nin 16 Mayıs 2022 tarihli, 21/20495/GA sayılı kararından anlaşılmaktadır.

RSJ’ye yapılan beroep, kararın tüm bölümleri için aynı sonucu doğurmaz:

• Kararın diğer bölümlerinin uygulanması beroep yapılmasıyla askıya alınmaz; bu bölümler uygulanmaya devam edilmelidir.
• Tegemoetkoming ile ilgili bölümün uygulanması ise askıya alınır. Bu nedenle beroep yapılmışsa hükmedilen para tutarı henüz ödenmez.

Beroep için başlangıçtaki menfaatiniz ortadan kalkmışsa

Süreç devam ederken durumunuz değişebilir. Örneğin serbest bırakılmış veya tercih ettiğiniz kuruma yerleştirilmiş olabilirsiniz. Bu nedenle başvurunun esasının incelenmesindeki başlangıçtaki menfaatiniz ortadan kalkabilir. Böyle bir durumda para şeklinde tegemoetkoming talebi hâlâ önem taşıyabilir.

Ocak 2021’den bu yana avukatı olan şikâyetçiler için özel bir kural geçerlidir: Para şeklinde tegemoetkoming talebi, beroepschrift’te (beroep dilekçesi) açıkça yer almalıdır. Gerekçelerin daha sonra sunulduğu bir pro-formaberoepschrift (gerekçeleri sonradan tamamlanacak başvuru dilekçesi) verilmişse talep, sonradan gönderilen gerekçelerde yer almalıdır. Bu yaklaşım, profesyonel bir temsilciden yardım almayan şikâyetçiler için geçerli değildir (RSJ, 6 Ocak 2021, R-20/7088/GB).

Talebin nasıl ifade edildiği önemlidir. Bir davada avukat yalnızca ‘uygun bir zarar tazminatı’ istemiştir. RSJ bunu, Pbw kapsamında bir tegemoetkoming talebi olarak görmemiştir. Beroep bakımından başka bir menfaat de kalmadığı için şikâyetçi hakkında niet-ontvankelijk (başvurunun kabul edilemez bulunması) kararı verilmiştir: Başvurunun esası incelenmemiştir (RSJ, 13 Nisan 2021, R-20/7651/GB).

Bu sizin için ne anlama geliyor?

Şikâyetinizde, kararın sizin için hangi sonuçlara yol açtığını ve bunlardan hangilerinin artık giderilemeyeceğini açıkça belirtin. Ayrıca size göre hangi telafinin uygun olduğunu da söyleyin; örneğin ek ziyaret hakkı veya para şeklinde tegemoetkoming.

Uygulamada şu noktalara dikkat edebilirsiniz:

• Yaşadığınız somut mağduriyeti anlatın. Karar nedeniyle nelerden mahrum kaldığınızı veya neler yaşadığınızı açıklayın.
• Zarar varsa kanıtları saklayın. Satın alma fişleri, kayıt formları ve eşyaları kuruma getiren kişinin beyanları bunlara örnektir.
• Nakil durumunda hangi kurumun sorumlu olduğunu kontrol edin. Teslim alındığına dair atılan imza, sorumluluğun ne zaman geçtiğini belirler.
• Telafi teklifini dikkatle değerlendirin. Teklif ve verdiğiniz yanıt dikkate alınabilir, ancak reddetmeniz tegemoetkoming’i otomatik olarak engellemez.
• Beroep sırasında talebin ifade edilişine dikkat edin. Özellikle başlangıçtaki menfaatiniz ortadan kalkmışsa avukat, para şeklinde tegemoetkoming’i açıkça talep etmelidir.
• Uygulamanın askıya alınmasını hesaba katın. Beroep yapılmışsa verilen tegemoetkoming henüz uygulanmaz.

Yaşadığınız mağduriyetin telafisinin yanı sıra maddi zararınızın tamamının karşılanmasını da istiyorsanız bu iki amacı birbirinden ayırın. Zararın tamamının karşılanması için kural olarak başvurulacak yol burgerlijke rechter’dir.

Bu sayfa, Hameleers Antonides Advocaten bünyesinde ceza infaz hukuku alanında uzman olan Mr. S.P.C. (Stan) Broekmans'ın uzmanlığı temel alınarak hazırlanmıştır. Kendi durumunuzla ilgili bir sorunuz mu var? Bizimle iletişime geçin; ön değerlendirme ücretsizdir.

Diğer konular

• Açlık ve susuzluk grevi
• Afdeling voor Intensief Toezicht (Yoğun Gözetim Birimi)
• Arrestanten (DJI bünyesinde özel statüde tutulan kişiler)
• Beklagprocedure (şikâyet usulü)
• Ceza infaz kurumunda size yönelik tutum ve davranışlar
• Ceza infazında bakım yükümlülüğü