Verlof (kurum dışına çıkış izni)

Verlof, kurum dışında geçici olarak kalma imkânı sağlar. Hangi imkânlardan yararlanabileceğiniz; durumunuza, iznin amacına ve güvenlik risklerine bağlıdır. Cezaevleri, gençlik kurumları ve tbs klinikleri için farklı kurallar geçerlidir.

Cezaevlerinde verlof

Penitentiaire beginselenwet (Pbw, ceza infazının temel ilkelerini düzenleyen kanun) madde 26, verlof için yasal dayanağı oluşturur. Ayrıntılar Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting (Rtvi, kurumdan geçici olarak ayrılma yönetmeliği) içinde düzenlenmiştir. İzin sırasında cezanın infazı devam eder; strafonderbreking (cezanın infazına ara verilmesi) sırasında ise durdurulur.

Re-integratieverlof ve izin planınız

Re-integratieverlof (topluma yeniden katılım izni), detentie- en re-integratieplan, yani D&R-plan (infaz ve topluma yeniden katılım planı) içindeki somut bir amaca katkıda bulunmalıdır. İş, konut bulma veya aile ilişkilerinin yeniden kurulması buna örnektir. 1 Ocak 2025'ten bu yana, özellikle sociaal verlof (sosyal ilişkiler için izin) konusunda daha sıkı kurallar geçerlidir.

İzin planı, D&R-plan'ın bir parçasıdır. Bu planda amaç, iznin bu amaca katkısı, gerekli süre ve izin sıklığı yer alır. Bir izin planının olması, kurumdan ayrılmanıza izin verildiği anlamına gelmez. Bunun için ayrıca bir karar gerekir.

Günlük işlemler için kısa süreli verlof

Rtvi madde 19; iş görüşmesi, kimlik belgesi, kira sözleşmesi, sınav veya gedragsinterventie (davranış değişikliğine yönelik program) gibi amaçlarla izin verilmesini mümkün kılar. İzin sayısı için üst sınır yoktur. Aynı gün çıkıp geri dönersiniz; izin, gerekli süreden uzun olamaz.

Altı yıl ve daha kısa cezalarda şu iki şart da geçerlidir:

• En az altı haftadır, yani 42 gündür, özgürlüğünüzden yoksun bulunuyorsunuz.
• Şartlı veya şartsız tahliyenize en fazla on sekiz ay kalmış olmalıdır.

Daha uzun cezalarda bu izin, uzun süreli re-integratieverlof hakkının mümkün olduğu tarihten en erken altı ay önce başlayabilir.

Neden şahsen bulunmanız gerektiğini açıklamalısınız. RSJ (Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming, ceza infazı ve gençlerin korunması alanında itirazları inceleyen kurul), her iş görüşmesinden önce görüntülü görüşmenin yeterli olup olmayacağının araştırılmasını gerekli görmemektedir (25 Ocak 2022, 21/22930/GV).

Sosyal çevreniz için kısa süreli verlof

Örneğin aile ziyareti için Rtvi madde 19a geçerlidir:

• Ziyaret, D&R-plan içindeki belirli bir amaca hizmet etmelidir.
• Her üç aylık dönemde en fazla bir kez izin verilebilir.
• Çıkış ve dönüş aynı gün olmalıdır.
• Aynı üç aylık dönemde aynı amaçla zaten uzun süreli izin aldıysanız, başvurunuz reddedilir.

Aynı dönemde günlük işlemler için re-integratieverlof ile birlikte kullanılması ise mümkündür.

Uzun süreli re-integratieverlof

Rtvi madde 20, gece dışarıda kalınan izinlere imkân tanır. Bu izin genellikle sosyal ilişkiler için kullanılır, ancak birkaç gün süren bir programa katılım için de verilebilir. Örneğin aile ziyareti, istikrarlı aile ilişkileri kurmaya veya çocuk yetiştirme rolünü yeniden üstlenmeyi öğrenmeye yönelik olmalıdır.

Temel kurallar şunlardır:

• Her üç aylık dönemde en fazla bir kez, 76 saate ve art arda en fazla üç geceye kadar izin verilebilir.
• Öncesinde kısa süreli iznin sorunsuz geçmiş olması gerekir.
• Aynı üç aylık dönemde aynı amaçla hem kısa süreli hem de uzun süreli sociaal verlof verilemez.
• Kullanılmayan saatler bir sonraki üç aylık döneme aktarılamaz.

İzinlerin kademeli olarak artırılması duruma uygun olmalıdır. RSJ, önce refakatsiz kısa süreli iznin mantıklı bir sonraki adım olması nedeniyle verilen ret kararını uygun bulmuştur (8 Mart 2023, 22/30601/GA).

Altı yıl ve daha kısa cezalarda hem kısa süreli sociaal verlof hem de uzun süreli verlof için şu şartlar geçerlidir: en az dört ay özgürlükten yoksun kalmış olmak, cezanın en az yarısını çekmiş olmak ve şartlı veya şartsız tahliyeye en fazla on iki ay kalmış olması. Altı yıldan uzun cezalarda süre şu formülle hesaplanır: on iki ay artı altı yılı aşan her tam ceza yılı için bir buçuk ay.

Her iki izin türü de penitentiair programma (PP, cezanın son bölümünde kurum dışında yürütülen infaz programı) kapsamına alınmadan, voorwaardelijke invrijheidstelling (şartlı tahliye) tarihinden veya infazın bitiminden önceki son beş güne denk geliyorsa reddedilir (Rtvi madde 16 fıkra 2).

Kurum dışında çalışma ve istisnalar

Extramurale arbeid (kurum dışında çalışma) için kararı, bakan adına selectiefunctionaris (yerleştirme ve seçim kararlarından sorumlu görevli) verir (Rtvi madde 20a). Bu izin, Beperkt Beveiligde Afdeling (BBA, düşük güvenlikli bölüm) içinde kalmanın bir şartıdır ve en az dört hafta, en fazla on iki ay sürer. Davranışlar, riskler ve mağdurların menfaatleri değerlendirilir.

BBA'da kısa süreli sociaal verlof ve uzun süreli verlof ayda bir kez mümkündür. İkisi de aynı ay içinde kullanılabilir.

İstisnai ve önemli gerekçeler varsa hardheidsclausule (ağır mağduriyetleri önlemek için kurallardan istisna yapılmasına izin veren hüküm) uygulanabilir (Rtvi madde 18 fıkra 4). Ek izinler verilmesi, iki sociaal verlof türünün birlikte kullanılması ve uzun süreli iznin 196 saate ve art arda sekiz geceye kadar uzatılması mümkün olabilir. Ayrıca, önceden sorunsuz bir kısa süreli sociaal verlof geçirmiş olma şartı kaldırılabilir. Onaylanmış müdahale programları ile temel yaşam koşullarına veya sosyal ilişkilere yönelik özel programlar, önemli gerekçeler oluşturabilir. İstediğiniz istisnayı açıkça talep edin ve gerekçelendirin: bu hükmün uygulanması bir hak değildir.

Incidenteel verlof

Incidenteel verlof (istisnai kişisel olaylar için özel izin), doğum veya cenaze gibi bulunmanızın zorunlu olduğu istisnai kişisel olaylar içindir. Hem hükümlüler hem de voorlopige hechtenis (yargılama sürecinde tutukluluk) kapsamındaki kişiler başvurabilir. Bu imkân Rtvi madde 21 ila 33'te düzenlenmiştir; belirtilen olaylar bunlarla sınırlı değildir.

Normalde aynı gün geri dönersiniz. Ertesi gün dönmek yalnızca uzun yolculuk süresi nedeniyle haklı görülebilir. Refakat veya güvenlik gözetimi uygulanabilir.

Çoğu durumda kararı müdür verir. Voorlopige hechtenis durumunda Openbaar Ministerie (OM, savcılık teşkilatı) görüşü alınmalıdır. OM olumsuz görüş bildirmesine rağmen müdür izin vermek istiyorsa kararı bakan verir. Bakan, EBI (Extra Beveiligde Inrichting, çok yüksek güvenlikli cezaevi) içindeki kişiler gibi Rtvi madde 32 fıkra 2'de belirtilen özel kategoriler için de karar verir.

Aciliyet somut olarak gerekçelendirilmelidir. KC 2022/012 kararında, kurumun ağır hasta olan büyükbabaya veda etmek için yapılan başvuruyu daha hızlı ele alması, ulaşım imkânlarını önceden araştırması ve sonrasında bir taziye ziyaretini değerlendirmesi gerektiği belirtilmiştir. Şikâyet haklı bulunmuştur.

Strafonderbreking

Strafonderbreking en az 48 saat, en fazla üç ay sürer (Rtvi madde 35). Yalnızca mahkûmiyeti kesinleşmiş kişiler bundan yararlanabilir. Ara verme sırasında cezanın infazı devam etmez.

Gerekçeler şunlar olabilir: ağır hasta bir aile üyesinin bakımı, doğum, ölüm veya acil tıbbi, tedaviyle ilgili ya da işle ilgili durumlar. Gereken durumlarda, bu işleri daha önce düzenleyemediğiniz ve başka kimsenin üstlenemeyeceği ortaya konmalıdır. Çocuk sahibi olma isteği tek başına yeterli değildir.

Voorlopige hechtenis, tbs, vreemdelingenbewaring (yabancılar hukukuna dayalı idari gözetim) veya ISD-maatregel (sürekli suç işleyen kişilerin özel bir kuruma yerleştirilmesi tedbiri) sırasında strafonderbreking mümkün değildir. Başka bir izin yeterliyse veya tahliye beklenebiliyorsa strafonderbreking verilmez. Kararı Rtvi madde 39 uyarınca bakan verir. Koşulların değişmesi, kararın değiştirilmesine, tarihin kaydırılmasına veya kısmen geri alınmasına yol açabilir (Rtvi madde 40).

Özel gruplar

ISD-maatregel kapsamındaki kişiler için ayrı izin kuralları geçerlidir. Müebbet hapis cezası alanlar için de ayrı bir düzenleme vardır. Bu kişiler incidenteel verlof alabilir ve 25 yıl sonra, Rtvi madde 20d kapsamındaki izin dâhil, topluma yeniden katılım faaliyetleri için değerlendirilebilir. Bakan, Adviescollege levenslanggestraften (müebbet hapis cezası alanlara ilişkin danışma kurulu) görüşünü aldıktan sonra karar verir. Bu izin en fazla bir gün sürer; elektronik izleme uygulanır ve başlangıçta refakat ile güvenlik gözetimi de bulunur.

Elektronik kelepçeyle uygulanan geçici capaciteitsverlof (cezaevi kapasitesini rahatlatmak için verilen izin), Haziran 2024'ten 1 Ocak 2026 dâhil olmak üzere geçerliydi.

Gençler için verlof

Yasal dayanak, Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen (Bjj, adli gençlik kurumlarının temel ilkelerini düzenleyen kanun) madde 28 ila 30'da yer alır. Ayrıntılı kurallar Reglement justitiële jeugdinrichtingen (Rjj, adli gençlik kurumları yönetmeliği) içinde düzenlenmiştir.

Kurumda kalmanın dayanağı ve şartlar

Jeugdwet (gençlere yönelik yardım ve bakım kanunu) madde 6.2.2 fıkra 2 uyarınca bir justitiële jeugdinrichting (adli gençlik kurumu) içinde kalan gençler için Bjj madde 29 geçerlidir: her altı haftada en az bir kez, en az on iki saat izin. Güvenli ve uygun bir izin mümkün değilse veya genç ya da çevresi için tehlike varsa müdür bu kuraldan ayrılabilir.

Ceza hukuku kapsamında kurumda kalınıyorsa ministeriële machtiging (bakanlık yetkilendirmesi) gerekir (Bjj madde 30). İzin sırasında cezanın veya tedbirin infazı devam eder. Genç, misdrijf (ceza hukukunda ağır suç kategorisi) kapsamındaki bir suç işlememelidir; ek şartlar da konulabilir. Tehlike bulunması veya şartlara uyulmaması iznin geri alınmasına yol açabilir.

Rjj madde 31 uyarınca gencin menfaati ve riskler birlikte değerlendirilir. Suç, toplumda yarattığı huzursuzluk, kaçma ve tekrar suç işleme riski, önceki izinler ve son dönemdeki davranışlar dikkate alınır. Refakat veya güvenlik gözetimi riskleri azaltabilir.

Planmatig verlof ve incidenteel verlof

Planmatig verlof (bir plan çerçevesinde verilen izin) yalnızca ceza hukuku kapsamında kurumda kalanlar için mümkündür. İzin planı, topluma dönüşü amaçlayan perspectiefplan (gencin geleceğine yönelik gelişim planı) kapsamındadır. Rjj madde 33 şu ayrımı yapar:

• Gece dışarıda kalmadan refakatli gündüz izni.
• Gece dışarıda kalmadan refakatsiz gündüz izni.
• Bir gece dışarıda kalınan refakatsiz izin.
• Birden fazla gece dışarıda kalınan refakatsiz izin.

Incidenteel verlof, justitiële jeugdinrichting içinde kalan her genç için mümkündür. Yakınının hayati tehlikede olması, doğum veya sınav gibi şahsen bulunmayı gerektiren kişisel durumlar içindir. En fazla üç gün, yani 72 saat sürer ve refakatli veya refakatsiz olabilir (Rjj madde 32).

Bir sünnet kutlaması için yapılan başvurunun reddi, önceki izinlerin de iyi geçmiş olması dikkate alınarak makul bulunmamıştır (RSJ 10 Ağustos 2010, 10/0733/JV). İzin kısıtlamasının da kendine özgü bir gerekçesi olmalıdır: KC 2016/020 kararında, yalnızca bir ordemaatregel (kurum düzenini koruma tedbiri) uygulanmış olması yeterli bulunmamıştır.

Scholings- en trainingsprogramma

STP (Scholings- en trainingsprogramma, eğitim ve beceri geliştirme programı), topluma kademeli dönüşü destekler. Kesinleşmiş cezanın en az üçte ikisi tamamlandıktan sonra katılım mümkündür; program en geç cezanın bitiminden üç ay önce başlar. Program; barınma, iş, okul veya boş zamanla ilgili haftada en az 26 saatlik faaliyet içerir. Reclassering (denetimli serbestlik ve topluma yeniden katılım hizmeti) gözetimi yürütür; sorumluluk gençlik kurumunda kalır.

Tbs ve adli bakım kapsamında verlof

Tbs met dwangverpleging (zorunlu kurum içi tedavi içeren tbs) kapsamında verlof, tedavinin bir parçasıdır ancak kanuni bir hak değildir. Bvt (Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden, tbs kapsamında kurumda tedavinin temel ilkelerini düzenleyen kanun) madde 50, güvenlik elveriyorsa bakanlık yetkilendirmesiyle izin verilmesini mümkün kılar. Tedavide ilerleme ve yeniden suç işleme riskinin azalması belirleyicidir.

İznin aşamalı olarak artırılması

Rvt (Reglement verpleging ter beschikking gestelden, tbs kapsamında kurumda tedavi yönetmeliği) madde 53 farklı aşamalar belirler:

• Begeleid verlof (refakatli izin): personel eşliğinde, genellikle en fazla bir gün veya günün bir bölümü boyunca, gece dışarıda kalmadan.
• Onbegeleid verlof (refakatsiz izin): örneğin eğitim, iş deneyimi veya sosyal ilişkiler için birkaç saatten en fazla altı gece dışarıda kalmaya kadar.
• Transmuraal verlof (klinik dışında gözetimli yaşam izni): uzaktan gözetim altında daha uzun süre klinik dışında yaşama; sorumluluk klinikte kalır. Önceki aşamalar iyi geçmiş veya gerekçeli olarak atlanmış olmalıdır.
• Proefverlof (deneme izni): reclassering gözetiminde topluma dönüş. Sorumluluk klinikte kalır ve sorun çıkarsa klinik kişiyi derhâl yeniden yatırabilir (Bvt madde 51).

Ayrıca incidenteel verlof veya humanitair verlof (insani nedenlerle verilen izin) vardır. Uzun süreli adli psikiyatrik bakımda, örneğin aile ziyareti için refakatli humanitair verlof mümkün olabilir. Bu izin genellikle bir gün sürer.

Başvuru, şartlar ve yetkilendirme

Klinik, başvuruyu ve risk değerlendirmesini hazırlar. Kurum içi incelemeden sonra DJI (Dienst Justitiële Inrichtingen, adli infaz kurumlarından sorumlu idare) bünyesindeki izin birimi usulü kontrol eder. Bağımsız Adviescollege Verloftoetsing Tbs (AVT, tbs izinlerini değerlendiren danışma kurulu), başvurunun içeriği hakkında görüş bildirir. Olumsuz görüş bakanı bağlar; bakan olumlu görüşten farklı bir karar verebilir. Ek bilgi veya ikinci bir değerlendirme gerekebilir.

Yetkilendirme bir yıl geçerlidir; incidenteel verlof için tek seferlik yetkilendirme verilir. Klinik, sürenin dolmasından iki ay önce bir değerlendirme sunmalıdır. Misdrijf kapsamındaki suçları işleme yasağının yanı sıra elektronik kelepçe gibi şartlar konulabilir.

Yetkilendirme, diğer durumların yanı sıra onbegeleid verlof sırasında 24 saatten fazla izinsiz olarak dönülmemesi hâlinde sona erer; mücbir sebep varsa bu kural uygulanmaz. OM tarafından bildirilen ve tbs sırasında işlendiğinden şüphelenilen, voorlopige hechtenis uygulanmasına izin veren bir fiil de bu sonuca yol açabilir. Önceden otomatik uygulanan “bir yıl izin verilmemesi” tedbiri değiştirilmiştir: tedavi ve güvenlik elveriyorsa yeni bir yetkilendirme mümkün olabilir.

Bakan yetkilendirmeyi geri alabilir; klinik başkanı ise fiilen kullanılacak izni geri alabilir. Bunlar farklı kararlardır.

Şikâyet ve beroep

Doğru yol, kararı kimin verdiğine bağlıdır:

• Cezaevi: müdürün incidenteel verlof başvurusunu reddetmesine karşı Pbw madde 60 uyarınca beklag (kurum kararına karşı resmî şikâyet yolu) mümkündür. Bakanın ret kararlarına ve strafonderbreking hakkındaki kararlara karşı doğrudan RSJ'ye beroep (kararın üst mercide incelenmesini isteme yolu) başvurusu yapılabilir.
• Gençler: yetkilendirme yoksa kararı selectiefunctionaris verir; Bjj madde 77 fıkra 2 uyarınca beroep mümkündür. Yetkilendirme varsa kararı müdür verir; bu karara karşı Bjj madde 65 uyarınca beklag başvurusu yapılabilir.
• Tbs: bakanın yetkilendirmeyi geri almasına karşı Bvt madde 69 fıkra 1 uyarınca beroep mümkündür. Klinik başkanının izni geri alması hâlinde beklag mümkün olabilir, ancak bireysel tedavi kararları her zaman beklag konusu yapılamaz. Yetkilendirme başvurusunun yapılmamasına, yetkilendirme verilmemesine veya yetkilendirmenin kendiliğinden sona ermesine karşı bir hukuki başvuru yolu yoktur.

Bu sizin için ne anlama geliyor?

Başvurunuzu doğru izin amacıyla ilişkilendirin ve kurum dışında bulunmanızın neden gerekli olduğunu açıklayın. Özellikle hastalık, ölüm veya aile ilişkileri söz konusuysa destekleyici bilgi ve belgeler ekleyin. Aciliyeti, gereken refakati ve istediğiniz süreyi belirtin. Ret durumunda kararı kimin verdiğini ve konunun başvurunun reddi, iznin geri alınması veya yetkilendirmenin sona ermesi olup olmadığını kontrol edin: hangi şikâyet veya beroep yolunun uygun olduğunu bu belirler.

Bu sayfa, Hameleers Antonides Advocaten bünyesinde ceza infaz hukuku alanında uzman olan Mr. S.P.C. (Stan) Broekmans'ın uzmanlığı temel alınarak hazırlanmıştır. Kendi durumunuzla ilgili bir sorunuz mu var? Bizimle iletişime geçin; ön değerlendirme ücretsizdir.

Diğer konular

• Açlık ve susuzluk grevi
• Afdeling voor Intensief Toezicht (Yoğun Gözetim Birimi)
• Arrestanten (DJI bünyesinde özel statüde tutulan kişiler)
• Beklagprocedure (şikâyet usulü)
• Ceza infaz kurumunda size yönelik tutum ve davranışlar
• Ceza infazında bakım yükümlülüğü