Nakil

Bir kurumdan nakil; dava, tıbbi tedavi, başka bir kuruma yerleştirme veya özel bir aile ziyareti için gerekli olabilir. Yolculuk sırasında da güvenlik, bakım ve size nasıl davranılacağı konusunda kurallar geçerlidir. Kimin sorumlu olduğu ve nereye şikâyette bulunabileceğiniz, naklin türüne ve ne olduğuna bağlıdır.

Nakli kim düzenler?

Dienst Vervoer & Ondersteuning (DV&O) (Nakil ve Destek Hizmeti), Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) (Adli Kurumlar İdaresi) bünyesindeki ulusal nakil birimidir. Bazı kurumlar belirli nakilleri kendileri yapabilir. Her ikisi için de Regeling vervoer van justitiabelen (adli makamların sorumluluğundaki kişilerin nakline ilişkin yönetmelik) geçerlidir; burada ‘justitiabelen’, nakledilen kişilerin tümünü ifade eder.

Bir yargılama işlemine nakil

Bir yargılama işlemi için yapılan nakle rechtsgangvervoer (yargılama işlemi için nakil) denir. Bunu kural olarak müdür değil, Openbaar Ministerie (Savcılık) veya mahkeme düzenler. Ancak güvenlik düzeyi müdürün girişimiyle değiştirilmişse müdür sorumlu olabilir.

Ayrıca müdürün zorgplicht (gerekli bakım ve korumayı sağlama yükümlülüğü) kapsamında sorumluluğu olabilir. Örneğin Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) (Ceza İnfazı ve Gençlerin Korunması Kurulu), zamanında ve tekrar tekrar talepte bulunan bir kişinin duruşmaya katılmasını müdürün sağlaması gerektiğine karar vermiştir (14/0266/GA). Ancak rechtsgangvervoer sırasında yapılan her hatadan müdür sorumlu tutulamaz.

Tıbbi, sosyal ve kurumlar arası nakil

Tıbbi ve sosyal nakil başvurusunu kurum yapar. Tıbbi nakil, örneğin hastaneye gitmek için yapılır. Sosyal nakil ise doğum, yas veya veda ziyareti gibi insani nedenlerle yapılabilir.

Kurumun talimatıyla yapılan nakillerde, nakli DV&O gerçekleştirse bile müdür sorumlu olmaya devam eder. Buna müdürün ‘lange arm’ı (müdürün kurum dışına uzanan sorumluluğu) denir.

Yerleştirme ve başka bir kuruma nakil talimatını DJI bünyesindeki selectiefunctionaris (yerleştirme ve nakle karar veren görevli) verir. Bu nakilleri her zaman DV&O gerçekleştirir. Bu nedenle sorumluluk paylaşımı, müdürün talimatıyla yapılan nakillerden farklıdır.

Ek güvenlik

Özel durumlar varsa başvuruyu DV&O bünyesindeki afdeling Risicoanalyse (Risk Analizi Birimi) değerlendirir. Risk analistleri güvenlik düzeyini ve nakil türünü belirler.

Güvenlik riskleri çok yüksekse kurum nakli kendisi yapamaz. Ciddi kaçma tehlikesi veya genel güvenliğe yönelik tehlike varsa bu kural her durumda geçerlidir. Kaçma ve/veya toplum açısından risk taşıyan mahpuslar listesinde yer alan kişiler, Extra Beveiligd Vervoer (Ek Güvenlikli Nakil Birimi) tarafından nakledilir. Kurum bu nakli ancak çok acil tıbbi nedenler varsa, erteleme mümkün değilse ve DV&O zamanında hizmet veremiyorsa kendisi yapabilir.

Hazırlık ve yolculuk sırasındaki bakım

Başvuruyu yapan taraf, güvenlikle ilgili gerekli bilgileri iletmelidir. Kurum, zamanında hazır olmanızı sağlamalıdır. Bu yükümlülükler Regeling vervoer van justitiabelen'in 9 ve 14. maddelerinde yer alır.

İlaçlar

Kurum, gerekli ilaçları yolculuk sırasındaki kullanım talimatlarıyla birlikte wagencommandant'a (nakil aracı sorumlusu) teslim eder. Transportgeleider (nakil refakat görevlisi) ilaçları muhafaza eder ve bu talimatlara göre verir (Regeling vervoer van justitiabelen, madde 15).

Hareket saati erken olsa bile kurum ilaçları hazırlamalıdır. RSJ, 11/0893/GA sayılı kararda bu sorumluluğu doğrulamıştır.

Yiyecek, içecek ve tuvalet

Yolculuk sırasında yiyeceğe ihtiyacınız olacağı öngörülebiliyorsa kurum size bir öğün paketi ve içecek vermelidir. Bunu önceden kendiniz de isteyebilirsiniz. DV&O yiyecek veya içecek sağlamaz.

Yolda bir şey satın almak için durmaya yalnızca alışverişin ertelenemeyeceği acil bir durumda izin verilir. Örneğin yolculuğun çok uzaması nedeniyle bir kişinin çok uzun süre yiyecek ve içeceksiz kalması ve başka bir seçeneğin olmaması böyle bir durumdur. Tuvalet yalnızca bir kurumda veya başka bir güvenlikli yerde kullanılabilir. Bu kurallar Regeling vervoer van justitiabelen'in 16, 17 ve 18. maddelerinde yer alır.

Yolculuğun beklenmedik şekilde uzaması, müdürün zorgplicht yükümlülüğünü ihlal ettiği anlamına otomatik olarak gelmez. R-19/2650/GA sayılı dosyada, beklenen yolculuk süresi için yeterli ihtiyaç malzemesi verilmişti ve sürenin uzayacağı öngörülemiyordu.

Kontrol, kelepçe ve güç kullanımı

Beden ve giysi araması

Nakil sırasında yanınızda tehlikeli eşyalar bulunduramazsınız. Nakil başvurusunu yapan taraf bunu sağlamalıdır. Şüphe halinde transportgeleider, talep üzerine veya kendi kararıyla bedeninizi ya da giysilerinizi arayabilir. Yanınızda taşıdığınız eşyalar da kontrol edilebilir. Arama, mümkün olduğunca sizinle aynı cinsiyetten biri tarafından yapılır.

Takılar da dâhil olmak üzere kendinizi veya başkalarını yaralayabileceğiniz eşyalara el konulabilir. Bu eşyalar kaldığınız kuruma, bulundurulmaları suç oluşturuyorsa polise gönderilir (Regeling vervoer van justitiabelen, madde 7).

KC 2023/028 sayılı dosyada, araçta sigara içildiği ve çakmak bulundurulduğu şüphesi, bir ara durakta fouillering (üst araması) yapılması için yeterli neden sayılmıştır. Kontrol, aynı cinsiyetten görevliler tarafından dışarıdan görülmeyen kapalı bir alanda yapılmıştır.

Zorlayıcı araçlar otomatik olarak kullanılamaz

Kişiye özel bir karar alınmadan kelepçe veya broekstok (bacak hareketlerini kısıtlayan çubuk) kullanılamaz. Güvenlik gereksinimleri, sağlığınız da dâhil olmak üzere kişisel koşullarınızla birlikte değerlendirilmelidir. Yalnızca kişinin halka açık bir yere gideceğini söylemek yeterli değildir (KC 2017/033).

Kelepçe şu nedenlerle gerekli olabilir:

• kaçma tehlikesi;
• sizin, görevlilerin veya başka kişilerin tehlikede olması;
• eşyalara yönelik şiddet içeren davranışlar.

RSJ R-18/0969/GA sayılı dosyada olduğu gibi, somut saldırganlık olayları bu araçların kullanımını haklı kılabilir. 21/22728/DA sayılı dosyanın gösterdiği üzere, bir kişinin davranışları hakkında genel ifadeler her zaman yeterli değildir.

Güç kullanımı ve hareket özgürlüğünü kısıtlayan araçlar için proportionaliteit (ölçülülük) ve subsidiariteit (daha az müdahaleci seçeneğe öncelik verme) ilkeleri geçerlidir: kullanılan araç gerekenden daha ağır olmamalı ve daha az müdahaleci bir alternatif de değerlendirilmelidir. Görevliler yeterli beceriye sahip olmalıdır. Mümkün olduğunda güç kullanılmadan önce uyarı yapılır. Güç kullanımından sonra gecikmeden yazılı rapor hazırlanmalıdır.

Yolculuk sırasında kameralar ve karşılıklı sesli iletişim sistemleriyle gözetim yapılır.

Gevangeniswezen (ceza infaz sistemi)

Mahpuslar için, diğer hükümlerin yanı sıra, beden ve giysi aramasında Penitentiaire beginselenwet (Pbw) (Ceza İnfaz Temel İlkeleri Kanunu) madde 29, güç kullanımı ve özgürlüğün kısıtlanmasında Pbw madde 35, tıbbi bakım ve nakilde Pbw madde 42 geçerlidir.

Hastanede tedavi yapılacaksa hastaneye nakilden müdür sorumlu olmaya devam eder. Nakli DV&O'nun gerçekleştirmesi bu zorgplicht yükümlülüğünü değiştirmez. Bu nedenle R-18/2260/GA sayılı dosyada mahpus, müdür hakkında şikâyette bulunabilmiştir; ancak bir eksiklik kanıtlanmadığı için şikâyet sonuçta yersiz bulunmuştur.

Bijzonder Ondersteuningsteam (Özel Destek Ekibi) tarafından yapılan nakillerde, DV&O koordinatörünün izninden sonra blinderingsmiddel (görmeyi engelleyen araç) kullanılabilir. Bu konu Geweldsinstructie penitentiaire inrichtingen'in (ceza infaz kurumlarında güç kullanımı talimatı) 10a maddesinde düzenlenir.

Regeling vervoer van justitiabelen'in 3. maddesine göre mahpuslar, tbs-gestelden (mahkeme kararıyla zorunlu adli psikiyatrik tedaviye tabi tutulan kişiler), kurumda tedavi gören diğer kişiler ve on sekiz yaş ve üzerindeki gençler aynı nakil aracında taşınabilir. Erkekler, kadınlar ve bu gençler ayrı bölmelerde oturur. Ceza soruşturması nedeniyle, başvuruyu yapan tarafın talebi üzerine ayrı nakil gerekebilir.

Justitiële jeugdinrichtingen (gençlere yönelik adli kurumlar)

Gençler bakımından arama yetkileri Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen'in (Bjj) (Gençlere Yönelik Adli Kurumlar Temel İlkeleri Kanunu) 34. maddesinde, güç kullanımı ve hareket özgürlüğünü kısıtlayan araçlara ilişkin yetkiler ise Bjj'nin 40. maddesinde yer alır. Bjj'nin 47. maddesi tıbbi bakım ve nakille ilgilidir. Ayrıca bu kurumlara özgü güç kullanımı talimatı ve Regeling toepassing mechanische middelen jeugdigen (gençlere mekanik kısıtlama araçlarının uygulanmasına ilişkin yönetmelik) geçerlidir.

On sekiz yaşın altındaki gençler yetişkinlerle aynı araçta nakledilmez. Erkek ve kız çocukları ayrı bölmelerde oturur. On sekiz yaş ve üzerindeki gençler için yukarıda belirtilen birlikte nakil imkânı geçerlidir, ancak ayrı bir bölmede bulunmaları gerekir.

Yetişkinler için belirtilen kelepçeler ve blinderingsmiddelen gençlerde kullanılamaz.

Tbs (zorunlu adli psikiyatrik tedavi tedbiri) ve kurumda tedavi gören diğer kişiler

Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden (Bvt) (Zorunlu Adli Psikiyatrik Tedavi Altındaki Kişilerin Bakımına İlişkin Temel İlkeler Kanunu) kapsamındaki kişiler için beden ve giysi aramasında Bvt madde 23, güç kullanımı ve hareket özgürlüğünü kısıtlayan araçlarda Bvt madde 30 geçerlidir. Bvt madde 41, tıbbi bakım ve nakli düzenler.

Ayrıca Geweldsinstructie inrichtingen voor verpleging van ter beschikking gestelden (zorunlu adli psikiyatrik tedavi kurumlarında güç kullanımı talimatı) ve Regeling toepassing mechanische middelen verpleegden (kurumda tedavi gören kişilere mekanik kısıtlama araçlarının uygulanmasına ilişkin yönetmelik) geçerlidir. Burada da araçların kullanımı gerekli olmalı ve kişi özelinde değerlendirilmelidir. Tbs-gestelden için blinderingsmiddelen kullanılamaz.

Vreemdelingenbewaring (yabancılara yönelik idari gözetim)

Vreemdelingenbewaring, idare hukuku kapsamında özgürlükten yoksun bırakmadır; bir ceza değildir. Yasal kalış hakkı bulunmadığı için Vreemdelingenwet 2000'in (Vw 2000) (2000 Yabancılar Kanunu) 59. maddesine dayanılarak alıkonulan kişiler için Pbw geçerlidir. Sınırda ülkeye girişine izin verilmeyen ve Vw 2000'in 6. maddesine dayanılarak alıkonulan yabancılar için Pbw geçerli değildir.

Oturma izni bulunmayan ve ceza hukuku kapsamında hapsedilen yabancılar, yani VRIS’ers (ceza hukuku kapsamında tutulan, yasal kalış hakkı olmayan yabancılar), ceza infaz sistemindeki nakil kurallarına tabidir.

Zorla sınır dışı etmede, yabancı kişi havaalanında Koninklijke Marechaussee'ye (Hollanda Kraliyet Jandarması) teslim edildiği anda zorlayıcı araçlara ilişkin sorumluluk bu kuruma geçer.

Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring (Geri Dönüş ve Yabancıların İdari Gözetimi Kanunu) henüz yürürlüğe girmemiştir. Kanun tasarısı, güç kullanımı, özgürlüğün kısıtlanması ve giysi araması dâhil olmak üzere nakil şikâyetleri için ayrı bir düzenleme içerir. Dolayısıyla bunlar henüz bu kanuna dayanan yürürlükteki yetkiler değildir.

Nakil sırasında mahremiyet ve koşullar

European Prison Rules'un (Avrupa Cezaevi Kuralları) 32. kuralına göre nakledilen mahpuslar mümkün olduğunca halkın dikkatinden uzak tutulmalı ve kimliklerinin gizliliği korunmalıdır. Nakil araçlarının havalandırması ve aydınlatması yeterli olmalı; araçlar gereksiz bedensel yük veya aşağılanmaya yol açmamalıdır. Nakil, devletin sorumluluğunda ve masrafları devlet tarafından karşılanarak yapılır.

Hastanede muayene sırasında, kural olarak gözetim yapan DV&O personeli görüşme veya tedavi odasında bulunmamalıdır. Buna ancak kesin bir güvenlik gerekliliği varsa istisna getirilebilir. Değerlendirme açık ve denetlenebilir olmalıdır. RSJ, R-19/3386/GA sayılı kararda bunu vurgulamış ve böyle bir değerlendirme yapılmadığı için € 25 ödenmesine karar vermiştir.

Bir olaydan sonra ceza veya düzen tedbiri

Müdür, rechtsgangvervoer dâhil olmak üzere nakil sırasındaki davranışlara müdahale edebilir. Disciplinaire straf (disiplin cezası), kişinin sorumlu tutulabileceği bir davranışa karşı uygulanır. Ordemaatregel (kurum düzenini sağlamaya yönelik tedbir) ise örneğin güvenliği, özgürlükten yoksun bırakmanın devamını veya sizin korunmanızı amaçlar.

Yasal hükümler, diğerlerinin yanı sıra, Pbw'nin 50/51 ve 24/25, Bjj'nin 54/55 ve 24/25, Bvt'nin 48/49 ile 31 ve devamı maddelerinde yer alır.

Yapılan tercih gerekçelendirilmelidir. RSJ 17/1769/GA sayılı dosyada, nakil aracındaki davranışın ardından neden bir ordemaatregel uygulandığı yeterince açıklanmamıştır. Ayrıca olaydaki kişisel payınız da belirlenmiş olmalıdır: R-19/4186/GA sayılı dosyada, şikâyetçinin bir kaçış imkânının oluşmasına katkıda bulunduğu yeterince ortaya konulamamıştır.

Nakil hakkında şikâyette bulunma

Beklagcommissie voor het vervoer (nakil şikâyetlerini inceleyen kurul)

DV&O tarafından yapılan nakillerde nakilden sonraki 7 gün içinde ulusal beklagcommissie voor het vervoer nezdinde şu konularda beklag (resmî şikâyet başvurusu) yapabilirsiniz:

• beden ve giysi araması;
• güç veya güç kullanma araçlarının kullanılması;
• hareket özgürlüğünü kısıtlayan araçların kullanılması.

Nakil sonuçta gerçekleşmese bile kelepçe kullanma kararı incelemeye tabi olabilir. RSJ, 21/22728/DA sayılı dosyada buna karar vermiştir.

Klachtenformulier beklagcommissie vervoer (nakil şikâyet kurulu başvuru formu) kullanabilirsiniz. Duruşmalar rechtbank Midden-Nederland'ın (Orta Hollanda Mahkemesi) Utrecht yerleşkesinde yapılır; nakli DV&O sağlar. Bu kurulda arabuluculuk yapabilecek bir maandcommissaris (aylık görevli denetim kurulu üyesi) bulunmaz.

Diğer şikâyetler

Eşyaların veya değerli eşyaların kaybolması dâhil diğer nakil şikâyetleri, ilgili kurumun commissie van toezicht'ine (denetim kurulu) iletilmelidir. Bu konularda yanlışlıkla DV&O'ya yapılan şikâyetler ilgili yere gönderilir.

Yiyecek, içecek veya ilaç verilmemesi hakkındaki şikâyetler, gönderen kurumun beklagcommissie'sine (şikâyetleri inceleyen kurul) yapılmalıdır. Bu, diğer kararların yanı sıra RSJ 21/20495/GA ve R-20/6306/GA sayılı kararlardan anlaşılır.

Hem kendi kurumunuzun kurulu hem de DV&O'nun kurulu başvurunuzu incelemeyi reddederse Algemene wet bestuursrecht'in (Awb) (Genel İdare Hukuku Kanunu) 9:18 maddesiyle bağlantılı olarak 9:20 maddesine dayanarak Nationale ombudsman'dan (Ulusal Kamu Denetçisi) yazılı olarak inceleme isteyebilirsiniz.

Dijital planlama

Başvurular DV&O portalı ile AOB ve Quintiq sistemleri üzerinden işlenir. Kurumlar tıbbi durumlara ve güvenliğe ilişkin ek bilgiler girebilir. Özel durumlar içeren başvurular, görevliler ve risk analistleri tarafından değerlendirilir. Alınma ve bırakılma saatleri değişebilir; dijital görünüm her 15 dakikada bir yenilenir.

Bu sizin için ne anlama geliyor?

Yola çıkmadan önce ilaçlarınızı, yiyecek ve içecek ihtiyacınızı ve varsa sağlık durumunuzdan kaynaklanan kısıtlamaları görüşün. Kelepçe veya başka araçlar kullanılıyorsa kişisel durumunuza ilişkin nasıl bir değerlendirme yapıldığını sorun. Sorun yaşarsanız ne olduğunu, hangi araçların kullanıldığını ve bunların sizi nasıl etkilediğini not edin. Şikâyet başvurusunda doğru yere başvurduğunuzdan emin olun ve beklagcommissie voor het vervoer başvurularında 7 günlük süreye dikkat edin.

Bu sayfa, Hameleers Antonides Advocaten bünyesinde ceza infaz hukuku alanında uzman olan Mr. S.P.C. (Stan) Broekmans'ın uzmanlığı temel alınarak hazırlanmıştır. Kendi durumunuzla ilgili bir sorunuz mu var? Bizimle iletişime geçin; ön değerlendirme ücretsizdir.

Diğer konular

• Açlık ve susuzluk grevi
• Afdeling voor Intensief Toezicht (Yoğun Gözetim Birimi)
• Arrestanten (DJI bünyesinde özel statüde tutulan kişiler)
• Beklagprocedure (şikâyet usulü)
• Ceza infaz kurumunda size yönelik tutum ve davranışlar
• Ceza infazında bakım yükümlülüğü